Xinjiang Sanbao Industrial Group пен Inner Mongolia Wanjiang Investment консорциумы Қазақстанның шығысындағы Абай облысында жылына 300 мың тонна электролиттік алюминий шығаратын зауыт, ал оны электрмен қамту үшін 1 ГВт жел электр станциясын салмақ. Алюминий бөлігінің құны шамамен 1 млрд доллар. Құрылысты 2027 жылғы наурызда бастап, 2028 жылғы желтоқсанда аяқтау жоспарланған. Әзірге тараптар келісімге қол қойды, алаңда жұмыс басталған жоқ.
Құжаттар 25 қыркүйекте Алматыда өткен Қазақстан–Қытай инвестициялық форумында алмасылды, қазақстандық тараптан оған Абай облысының әкімдігі қол қойды. Сол консорциум өңірмен екінші келісім де жасады — Семейде ағаш жоңқалы плита (АЖП) зауытын салу туралы. Invest in Almaty жариялаған форум қорытындысына сәйкес, екі құжат та сол күні алмасылған 10 негізгі құжаттың қатарында. Форумда барлығы 8,2 млрд доллардан асатын 50-ге жуық коммерциялық құжат алмасылды, оның 10 құжатының жалпы сомасы 5,4 млрд доллар.
Алюминий зауытының техникалық сипаты
Kursiv пен Abai Aqparat өңірлік басылымының мәліметінше, жобаға электролиз цехы, анод құрастыру және анод ұсақтау цехтары мен қосалқы инфрақұрылым кіреді. 630 кА электролизерлер мен энергия үнемдейтін электролиз технологиясы қолданылмақ. Қытайдың Shanghai Metals Market (SMM) салалық порталы жобаны «жасыл» алюминий өндірісі деп сипаттайды: 1 ГВт жел станциясы зауытты барлық кезеңде таза энергиямен қамтуы тиіс. SMM қол қойылған құжатты ынтымақтастық туралы негіздемелік келісім деп атайды.
Алюминий электролизі өте көп электр қуатын қажет етеді, сондықтан электр бағасы мен жеткізу тұрақтылығы өзіндік құнға тікелей әсер етеді. Жел станциясы мен зауытты бір келісімге біріктіру қисынды. Бірақ ЖЭС құрылысының мерзімі, энергия жинақтағыштар және желіге қосылу схемасы ашық материалдарда әзірге көрсетілмеген.
Семейдегі АЖП зауыты
Екінші жоба жылына 2 млн парақ АЖП шығаруға есептелген. Инвестиция — 172 млн доллар, толығымен инвесторлардың өз қаражаты есебінен, іске асыру мерзімі — 2027–2028 жылдар. Іске қосылғаннан кейін 120 тұрақты жұмыс орны ашылады, құрылыс кезінде тағы 80 уақытша орын болады.
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
Шикізаты ерекше: негізінен орман өрті болған аумақтардағы күйген және сапасыз ағаш, желден құлаған ағаштар мен басқа да ағаш қалдықтары. Kursiv жоба үшін сау ағаштар кесілмейтінін бөлек атап өтеді. Өнім Қазақстанның ішкі нарығына және Орталық Азия елдеріне экспортқа арналған.
1,5 млрд доллар қайдан шықты
Көп басылым «екі зауытқа 1,5 млрд доллар» деп жазады, бірақ есептеу тәсілі әртүрлі. Kursiv мәтінінде 1,5 млрд доллар екі жобаның жиынтығы, ал тақырыбында 1,6 млрд доллар. Abai Aqparat 1,5 млрд долларды алюминий зауыты мен ЖЭС туралы келісімге жатқызады, ал АЖП зауытының 172 млн долларын бөлек көрсетеді. Біз барлық дереккөзде сәйкес келетін сандарды ғана аламыз: алюминий зауытына шамамен 1 млрд доллар, АЖП зауытына 172 млн доллар. Жалпы соманы әкімдіктің немесе инвесторлардың кейінгі ресми деректерімен салыстырған жөн.
Бизнес үшін маңызы
Алюминий өңдеу, электролиз және электр жабдықтары, жел энергетикасы, құрылыс материалдары саудасымен айналысатын компаниялар үшін бұл жобалардың нақты қуаты мен мерзімі бар, оларды назарда ұстаған жөн. Алайда келісім мен құрылыстың басталуы арасында ТЭН, келісу рәсімдері және қаржыландыру бар, сондықтан кесте өзгеруі мүмкін. Әкімдік пен консорциумның жоба компаниясын, алаңды және жел станциясының параметрлерін жариялауын бақылау керек.
Дереккөздер:
Kursiv, https://kz.kursiv.media/2026-09-25/svan-dva-krupnyh-zavoda-za-15-mlrd-postroyat-kitajskie-investory-v-oblasti-abaj/
Abai Aqparat (018.kz), https://018.kz/ru/11049-v-oblasti-abaj-realizujut-dva-krupnyh-investicionnyh-proekta.html
Shanghai Metals Market (SMM), https://news.metal.com/newscontent/104134985-inner-mongolia-and-xinjiang-firms-to-invest-1b-in-kazakhstans-green-aluminum-smelter-project
Invest in Almaty, https://almaty.invest.gov.kz/media-center/press-releases/v-almaty-s-uchastiem-glavy-gosudarstva-prokhodit-investitsionnyy-forum-kazakhstan-kitay/
infohub.kz, https://infohub.kz/ru/article/kitaiskie-investory-postroiat-zavody-v-oblasti-abai
Негізгі деректер
- Қазақстанның Абай облысы әкімдігі қытайлық кәсіпорындар консорциумымен жоба туралы келісімге қол қойды.
- Абай облысындағы электролиттік алюминий зауыты жылына 300 мың тонна өнім шығаруды жоспарлап отыр, инвестициясы шамамен 10 миллиард АҚШ доллары.
- Серіктес жел электр станциясы алюминий зауытының барлық өндірістік процесін таза электр энергиясымен қамтамасыз етуді жоспарлап отыр.
- Абай облысындағы алюминий зауытының құрылысы 2027 жылдың наурызында басталып, 2028 жылдың желтоқсанында аяқталуы жоспарланған.
- Семейдегі жаңқа тақтай зауыты жылына 2 миллион парақ өнім шығаруды жоспарлап отыр, инвестициясы 1,72 миллиард АҚШ доллары.
- Абай облысындағы алюминий және жел электр станциясы жобасы мен Семейдегі жаңқа тақтай зауыты бойынша қазіргі уақытта құрылыс бастала қойған жоқ.
Жиі қойылатын сұрақтар
Абай облысындағы алюминий жобасы қандай көлемде салынады және қандай қуат көзімен жабдықталады?
Жоба жылына 300 мың тонна электролиттік алюминий өндіретін зауыт салуды және оған қосымша 1 ГВт жел электр станциясын салуды жоспарлап отыр; станция алюминий зауытының барлық өндірістік процесін таза электр энергиясымен қамтамасыз етеді.
Алюминий зауытына салынатын инвестиция мен құрылыс мерзімі қалай жоспарланған?
Алюминий зауытына шамамен 10 миллиард АҚШ доллары инвестиция салынады, құрылыс 2027 жылдың наурызында басталып, 2028 жылдың желтоқсанында аяқталуы жоспарланған. Қазіргі уақытта жоба әлі келісім сатысында.
Сол консорциумның тағы қандай құрылыс материалдары жобасы бар?
Консорциум сондай-ақ Семей қаласында жылына 2 миллион парақ жаңқа тақтай өндіретін зауыт салуды жоспарлап отыр; инвестициясы 1,72 миллиард АҚШ доллары, жоба 2027–2028 жылдары жүзеге асырылуы жоспарланған.
Екі жоба бойынша құрылыс басталды ма?
Қазіргі уақытта құрылыс бастала қойған жоқ. Келісімнен құрылысты бастауға дейін техникалық-экономикалық негіздеме, рұқсат беру және қаржыландыру сияқты кезеңдер бар, сондықтан уақыт кестесі өзгеруі мүмкін.
Екі жобаның жалпы инвестициясы қанша?
Бұған қатысты жарияланымдарда жобалардың жалпы сомасын есептеу тәсілі бірыңғай емес. Жекелеген сомалар: алюминий зауытына шамамен 10 миллиард АҚШ доллары, жаңқа тақтай зауытына 1,72 миллиард АҚШ доллары; жалпы сома Абай облысы әкімдігінің немесе инвестордың кейінгі ресми жарияланымына сәйкес айқындалады.