Қазақстан Даму Банкі (ҚДБ) Altyn Dala Energy Ltd. компаниясына 1 ГВт жаңартылатын энергия жобасының бірінші кезегіне 814 млн юаньға дейін қаржы беруді мақұлдады. Бірінші кезек – екі күн электр стансасы: 60 МВт-тығы «Қазатомөнеркәсіпке», 185 МВт-тығы ұлттық электр желісінің операторы KEGOC-қа арналған. Қарыз юаньмен беріледі, мөлшерлемесі Қытайдың бес жылдық LPR мөлшерлемесіне байланған, мерзімі – 15 жылға дейін. Банк дерегінше, қаржыландыру 2026 жылы ашылады.
Қытай мөлшерлемесімен есептелген қарыз
Бірінші кезектің құны – 1,2 млрд юань. Оның 814 млн юаньға дейінгі бөлігін, яғни шамамен 67,8%-ын ҚДБ береді, қалғаны қайдан келетіні айтылмаған. Kursiv жариялаған кездегі бағам бойынша қарыз шамамен 54,5 млрд теңге, жалпы құны шамамен 80,4 млрд теңге.
Жоба карточкасында шарт қысқа жазылған: «5Y LPR + жылдық 1,57%, құбылмалы». Қытайдың Валюта сауда жүйесінің (CFETS) дерегі бойынша бес жылдық LPR 20 қыркүйекте 3,50% болды, жыл басынан бері өзгерген жоқ. Демек, қазір қарыз құны жылдық шамамен 5,07%. LPR айына бір рет жарияланады, ол өзгерсе, несие құны да өзгереді; Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесі бұл жерде рөл атқармайды.
Салыстыру үшін сол банктің тағы бір жобасын алайық. TotalEnergies, «Самұрық» тобының компаниясы және ҚазМұнайГаз бірлесіп құрған Aktas Energy Жамбыл облысындағы Мирный ауылы маңында 300 МВт / 600 МВт·сағ энергия жинақтағышы бар 1 ГВт жел стансасын салып жатыр. Онда ҚДБ үлесі – 200 млн долларға дейін, долларда. Ақша неміс KfW банкі қыркүйек соңында ашқан 200 млн долларлық несие желісінен келеді, оның 95%-ына, яғни 190 млн долларға MIGA кепілдік берген. Сонымен банктің «жасыл» несиелері екі валюта бағытына бөлінді: долларлық еуропа қаражаты және LPR-ға байланған юань.
Не салынады, қай жерде
Жобаның атауы бәрін айтып тұр: «1 ГВт ЖЭК жобасының 1-кезегі: ҚАӨ КЭС 60 МВт және KEGOC КЭС 185 МВт». Екеуі қосылып 245 МВт, бұл жарияланған гигаваттың төрттен бірінен аз. Банк карточкасында орны – Қызылорда облысы, Шиелі ауданы.
Altyn Dala Energy өз сайтында акционерлер 2023 жылғы 24 қарашада «Астана» халықаралық қаржы орталығында бірлескен кәсіпорынның құрылтай құжаттарына қол қойғанын жазады. Мақсаты – ірі өнеркәсіп тұтынушыларына арналған, жалпы қуаты 1 ГВт-қа дейінгі желіге қосылатын күн стансалары. Қалған шамамен 755 МВт қандай нысандардан құралатыны және қашан салынатыны әзірге жария емес.
Жобаның артында кім тұр
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
ҚДБ дерегінше, түпкі бенефициарлар екеу: Қырғызстан кәсіпкері Ұлан Жапаров (75%) және «Самұрық-Энерго» (25%). Мемлекеттік энергетика компаниясы жобаға еншілес Qazaq Green Power арқылы қатысады. Бақылау пакеті жеке инвесторда, мемлекеттік холдинг – азшылық үлесте, ал электр алатын екі компания да мемлекет бақылауында.
Қытай компаниялары үшін мәні
Біріншіден, Қазақстанда юаньдық несие тек сауданы қаржыландырумен шектелмей бастады. Бұған дейін ҚДБ-ның Қостанайдағы Kazmeal-ге берген экспорт алдындағы несиесі туралы жазғанбыз: 45 млн юань, 5,9%, 36 ай. Мұнда 814 млн юань, 15 жылға – ауқымы да, мерзімі де басқа.
Екіншіден, бұл – біздің болжамымыз: қарыз юаньмен болғандықтан, Қытайдан панель, инвертор не жинақтағыш сатып алу артық айырбассыз өтеді, валюта тәуекелін хеджирлеу де жеңілдейді. Бірақ бас мердігер, жабдық жеткізушілер және құрылыс кестесі әлі аталған жоқ, сондықтан қытай компанияларының қатысуы туралы айту ерте.
Үшіншіден, электр бағасы жарияланбаған. «Қазатомөнеркәсіп» пен KEGOC-пен келісілетін тариф пен шарт мерзімі жобаның 15 жылдық қарызды қаншалықты сенімді өтейтінін шешеді.
Әлі жауабы жоқ сұрақтар: несие келісімі қашан жасалады; екі станса қашан салына бастап, желіге қашан қосылады; қалған ~755 МВт қалай қаржыландырылып, қай жерде орналасады; жабдық пен EPC тендерлері ашық өте ме.
(Мұқаба суретін ЖИ жасаған, ол мақаладағы нысандарды бейнелемейді.)
Дереккөздер:
Қазақстан Даму Банкі, жоба карточкасы, https://www.kdb.kz/en/ajax/project.php?LANG=EN_&PROJECT_ID=15583
Қазақстан Даму Банкі, қаржыландыруға мақұлданған жобалар, https://kdb.kz/projects/on-financing/
Kursiv, https://kz.kursiv.media/2026-10-09/svan-kyrgyzstancy-poluchat-55-mlrd-tege-ot-gosbanka-kazahstana-na-solnechnye-elektrostancii/
CFETS (ChinaMoney), LPR мөлшерлемесі, https://www.chinamoney.com.cn/chinese/bklpr/
Altyn Dala Energy Ltd., https://alt-dala.kz/
Қазақстан Даму Банкі, Aktas Energy жоба карточкасы, https://www.kdb.kz/en/ajax/project.php?LANG=EN_&PROJECT_ID=15582
MIGA, https://www.miga.org/project/kfw-development-bank-kazakhstan-nhfo-soe-0
Trend (MENAFN көшірмесі), https://menafn.com/1111737206/Kazakhstan-Secures-Up-To-200-Million-From-Kfw-For-Renewable-Energy-Projects