KAZ Minerals пен NFC геологиялық барлау меморандумына қол қойды: кен іздеуде жасанды интеллект пен 3D модельдер қолданылады, қытайлық мердігер барлауға шығады

KAZ Minerals тобы мен CNMC корпорациясының еншілес компаниясы, қытайлық NFC 19 қазанда Алматыда Қазақстандағы геологиялық барлау бойынша өзара түсіністік және ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Тараптар қашықтықтан зондтау, геофизикалық және геохимиялық зерттеулерді, жасанды интеллектіні және геологиялық деректердің үш өлшемді модельдерін қолданбақ. Жұмысты тарихи геологиялық материалдарды қайта талдаудан, бұрғылауға лайық учаскелерді анықтаудан және ресурстарды бағалаудан бастау көзделген. Меморандумда қаржы көлемі де, мерзімі де айтылмаған.

NFC үшін бұл – жаңа қадам. Компания KAZ Minerals-тың Бозшакөл, Ақтоғай және Бозымшақ жобаларында бас мердігер болған: Бозшакөлде сульфидті және каолинденген кенді өңдейтін байыту фабрикаларын, Ақтоғайда сульфидті кен фабрикасын салған. Он жылдан астам уақыт қытай тарапы KAZ Minerals-қа зауыт салып келді. Енді әңгіме кен қорын іздеу туралы болып отыр.

Құжатта не жазылған

KAZ Minerals хабарлауынша, меморандум заманауи әдістер мен цифрлық құралдар арқылы минералдық ресурстарды бірлесіп барлау және бағалау мүмкіндігін зерттеуді, тарихи геологиялық деректерді талдап, перспективалы учаскелерді таңдауды, сондай-ақ мамандар даярлау, тәжірибе алмасу, бірлескен зерттеулер мен білім беру бағдарламаларын қамтиды. Жұмысты үйлестіру үшін бірлескен жұмыс тобын құрып, ынтымақтастықтың жол картасын әзірлеу жоспарланған.

Қол қою күні CNMC директорлар кеңесінің төрағасы Вэнь Ган делегация бастап KAZ Minerals штаб-пәтеріне келіп, директорлар кеңесінің төрағасы Олег Новачукпен келіссөз жүргізді. CNMC сайты бұл сапарды тараптардың 2 қыркүйекте Пекинде өткен кездесуде уағдаласқан мәселелерін жүзеге асыру деп сипаттады. Новачук Ақтоғай мен Бозшакөл құрылысын еске алып, CNMC-мен бірге әлемдегі ең үздік кәсіпорындарды салғанын айтты. Вэнь Ган Қазақстанды компания үшін өңірдегі ең маңызды ел, ал KAZ Minerals-ты ең маңызды стратегиялық серіктес деп атап, тараптар геологиялық барлауды бірге дамытып, тау-кен саласына бірлескен инвестиция мүмкіндігін қарастыратынын жеткізді.

Сол күні CNMC делегациясы NFC-тің Қазақстандағы еншілес компаниясына барды. Корпорация хабарламасында екінші реттік ресурстарды игеруге көңіл бөлу және «ресурс жобаға айырбас» үлгісін іздеу тапсырылғаны айтылған. Бұл қандай жобаларға қатысты екені нақтыланбаған.

Бірлескен жұмыстың бүгінгі көлемі

Компаниялардың Қазақстанда бір үлестік жобасы және бір ірі құрылысы бар, екеуі де жария құжаттарда көрсетілген.

NFC-тің 2019 жылғы қазандағы Шэньчжэнь қор биржасына ашқан ақпаратына сәйкес, оның толық еншілес компаниясы NFC Kazakhstan 70 млн долларға KAZ Minerals Koksay B.V. компаниясының 19,39% үлесін алған, мәміле 2019 жылғы 3 шілдеде жабылған. Бұл компанияға Коксай мыс жобасы тиесілі. Барлау жұмысы басталса, әлі игерілмеген осы кен орны алғашқы талқыланатын нысандардың бірі болуы мүмкін деген болжам бар, бірақ меморандумда нақты кен орны аталмаған.

2024 жылғы 3 маусымда Үкіметте Абай облысы Ақтоғай ауылының маңында мыс балқыту зауытын салу туралы келісімге қол қойылды. Қуаты – жылына 300 мың тонна мыс, алдын ала құны – 1,5 млрд доллар, 1000-нан астам жұмыс орны ашылады, шикізаты – Бозшакөл мен Ақтоғай концентраты. Тапсырыс беруші – «KAZ Minerals Smelting» ЖШС, NFC жобалау және технологиялық жабдық сатып алуға, «NFC Kazakhstan» ЖШС құрылыс пен іске қосу-баптау жұмыстарына жауапты. Сол кезде зауытты 2028 жылдың соңына дейін іске қосу жоспарланған.

Барлау неге маңызды

Балқыту зауытына концентрат тұрақты түсіп тұруы керек, ал кеніштің ғұмырын тек жаңа қорлар ұзартады. Меморандумның өзегі – ескі геологиялық деректер: алдымен бар материалдарды жасанды интеллект пен 3D модельдер арқылы қайта сүзгіден өткізу, содан кейін қай жерде бұрғылау керегін шешу.

Қытай компаниялары екі нәрсені ескергені жөн. Меморандум – ниет туралы құжат: жұмыс тобы мен жол картасы әлі жоқ, тапсырыс туралы айтуға ерте. Ал NFC мердігерліктен барлау мен бірлескен инвестицияға ауысса, Қазақстандағы барлау лицензиясы мен жер қойнауына құқық рәсімдерінен өтуі керек; оның қалай жүретіні кейінгі хабарламалардан белгілі болады.

Жауабы әлі жоқ сұрақтар: жұмыс тобы қашан құрылады; жол картасында нақты учаскелер бола ма; бірлескен инвестицияның құрылымы қандай болады; Ақтоғайдағы зауыт құрылысы қазір қай кезеңде.

(Мұқаба – жасанды интеллект жасаған иллюстрация, сипатталған оқиғаны бейнелемейді.)

Дереккөздер:
Kazinform, https://www.inform.kz/ru/kaz-minerals-ikitayskaya-nfc-dogovorilis-osotrudnichestve-vgeologorazvedke-921ed29c
Bizmedia.kz, https://bizmedia.kz/2026-10-20-kaz-minerals-i-nfc-dogovorilis-o-sotrudnichestve-v-geologorazvedke/
CNMC ресми сайты (қытай тілінде), https://pgma.cnmc.com.cn/cnmc/xwzx/jtxw/2026/10/I1562047785962831872.html
CNMC ресми сайты (қытай тілінде), https://cnmim.cnmc.com.cn/cnmc/xwzx/jtxw/2026/9/I1545009561100877824.html
NFC ашқан ақпарат (CNINFO, қытай тілінде), https://static.cninfo.com.cn/finalpage/2019-10-19/1206994540.PDF
ҚР Премьер-Министрінің ресми сайты, https://primeminister.kz/en/news/agreement-for-construction-of-a-15bn-copper-smelter-signed-in-kazakhstan-government-28564