Екібастұздағы «Дата-орталықтар алқабының» қуаты кезең-кезеңімен іске қосылатын болды: 2027 жылы 186 МВт, 2028 жылдың екінші тоқсанында тағы 109 МВт, барлығы 295 МВт. Бұл жобаның 1 ГВт-тық болашақ әлеуетінің шамамен үштен бірі. Ал 2027 жылғы көлемнің өзі Үкімет осы уақытқа дейін айтып келген 50 МВт-тық алғашқы нысаннан 3,7 есе көп.
Кестені 6 қазанда Премьер-министр Олжас Бектенов төрағалық еткен Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев жариялады. Оның айтуынша, Екібастұзда жер учаскесі бөлінген, жоба операторы анықталған, инженерлік желілер тартылып, ГРЭС-1-ден электр қуаты қамтамасыз етілген, алғашқы нысандардың құрылысы басталған. Министр американдық Firebird AI компаниясымен 10 млрд долларлық келісімдер пакетіне қол қойылғанын, жобаға 20-дан астам халықаралық технологиялық компания мен инвестор қызығушылық танытып отырғанын да айтты. Бұл туралы сол күні Премьер-министрдің ресми сайты, Kazinform мен Elordainfo хабарлады, кейін Forbes.kz пен Business FM де қайталады.
Бір нәрсені нақтылап алған жөн: 186 және 109 МВт – жоспарлы іске қосу көлемі. Олардың қай нысандардан құралатыны, қаншасы «Қазақтелекомның» үлесі, қаншасы шетелдік инвесторлардікі екені айтылмады. Нақты мерзімі белгілі жалғыз нысан – 50 МВт-тық алғашқы кезең. Тамызда Премьер-министр өткізген кеңесте энергия орталықтары мен AI-фабрикалардың іргетас шұңқырлары 90 пайызға дайын екені айтылған. Дата-орталық пен энергоблоктардың негізгі ғимараттары 2026 жылдың желтоқсан айының соңына дейін салынып, іске қосу-баптау жұмыстары 2027 жылдың мамырында аяқталып, нысан маусымда пайдалануға берілуі тиіс. 14 қазанда Павлодар облысы әкімдігінде өткен кеңесте бұл мерзім тағы расталды: өңірде KT AI HUB деп аталатын жобаның негізгі құрылысы жыл соңына дейін бітіп, 50 МВт-тық бірінші кезегі 2027 жылғы 30 маусымға дейін іске қосылады.
Бұдан әрі – ресми дерек емес, біздің есебіміз: 2027 жылы 186 МВт-қа жету үшін алғашқы нысаннан бөлек тағы шамамен 136 МВт қуат керек. Оны кім салатыны және қандай келісімшартпен салатыны әзірге жария етілмеген.
Firebird-тің 10 млрд долларлық пакетін де мұқият оқыған жөн. Маусымда Бектенов NVIDIA вице-президенті Рев Лебаредянмен және Firebird негізін қалаушылармен кездескеннен кейін екі құжатқа қол қойылды. Біріншісі – министрлік пен Firebird арасындағы стратегиялық ынтымақтастық туралы келісім, оның ішінде Alem.ai базасында Firebird Labs Kazakhstan құру көзделген. Екіншісі – «КТ-ТЕЛЕКОМ» ЖШС мен Firebird арасындағы ынтымақтастықтың негізгі шарттары туралы Binding Term Sheet: алқаптағы бірлескен жұмыстың техникалық және ұйымдастырушылық параметрлері. Сол кезде Мәдиев NVIDIA GB300 және Vera Rubin чиптерін қоса алғанда 100 мың GPU-ға арналған есептеу кластері туралы айтып, экспорттық түсімді жылына кемінде 3 млрд доллар деп бағалаған. Бұл – министрдің бағасы, келісімшарт талабы емес. Негіздемелік келісім де, term sheet те нақты сомасы мен мерзімі бекітілген инвестициялық шарт емес.
Жобаға қойылатын басты сұрақ – энергия. Ресми жауап үш бөліктен тұрады. Алаң елдің көмір-энергетика орталығы Екібастұзда орналасқан, электр қуатын ГРЭС-1 береді. Тамыздағы кеңес деректері бойынша жоба үшін қуаты 215 МВт қосалқы станция сатып алынған, сумен жабдықтау желілерінің жобасы әзірленген, телекоммуникация инфрақұрылымы жобалануда. Маусымда Үкімет қазір 300 МВт қуат қолжетімді екенін, кейін оны кезең-кезеңімен 1 ГВт-қа дейін арттыру жоспарланғанын айтқан.
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
- Освобождение от таможенных пошлинПо упрощённому инвестиционному контракту технологическое оборудование и комплектующие освобождаются от ввозных пошлин …Мәтін мен негізі →
- Натурный грантУпрощённый инвестиционный контракт даёт две нетаксовые преференции: государственный натурный грант (земля, здания, обо…Мәтін мен негізі →
- Инвестиционные преференции 2026С 1 января 2026 года прежний режим инвестиционных приоритетных проектов заменён тремя инструментами: соглашение об инв…Мәтін мен негізі →
Шамамен есептесек (болжам: 295 МВт-тың бәрі жыл бойы толық жүктемемен жұмыс істейді және бұл санға салқындату мен қосалқы жүйелер кіреді): 295 МВт × 8760 сағат жылына шамамен 2,58 млрд кВт·сағ береді. Нақты тұтыну жүктеме мен энергия тиімділігіне байланысты болады. Бірақ бір нәрсе анық: 215 МВт-тық қосалқы станция мен «қолжетімді» 300 МВт алғашқы екі кезеңге жақындап қалды. 1 ГВт-қа қарай жылжу үшін жаңа генерация мен желі салмай болмайды.
Жобада қытайлық компаниялар да бар. 16 шілдеде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Шанхайға сапары кезінде «Қазақтелеком» мен қытайлық HV & Submarine Hengtong Group «Дата-орталықтар алқабы» бойынша ынтымақтастықтың негізгі қағидаттары туралы келісімге қол қойды. Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметіне сілтеме жасап Kazakhstan Today, ал жеке өзі bne IntelliNews жазды. Келісім сомасы мен тараптардың міндеттері жарияланбады.
Біздің пайымымыз (бұл – болжам): GPU кластерлері Firebird пен NVIDIA айналасында құрылады, ал чиптер АҚШ-тың экспорттық бақылауына жатады. Сондықтан қытайлық компаниялар үшін нақтырақ мүмкіндік инфрақұрылым жағында: энергетикалық және тарату жабдықтары, кабель, салқындату, құрылыс пен пайдалану, сондай-ақ Hengtong келісімі қамтитын бағыттар. Тамыздағы кеңесте Cloud First Policy (Data Embassy) жобасы да қаралды – шет мемлекеттердің деректерін олардың заңдық егемендігін сақтай отырып Қазақстанда орналастыру мүмкіндігі. Мұның заңнамада қалай бекітілетіні шетелдік дата-бизнестің елге қандай форматта келетініне әсер етеді.
Келісімшартқа қол қоймас бұрын нақтылайтын сұрақтар:
1. Сіздің контрагентіңіз кім – «Қазақтелеком», «КТ-ТЕЛЕКОМ», Firebird әлде әлі аты аталмаған инвестор ма? Сіздің жұмысыңыз 2027 жылғы 186 МВт-тың қай бөлігіне жатады?
2. Электр тарифі мен қуат беру кепілдігі шартта жазылған ба? Қазіргі қосалқы станциядан тыс қуатты кім, қашан қаржыландырады?
3. Жабдық АҚШ-тың экспорттық бақылауына түсе ме, соңғы пайдаланушы туралы талаптар қалай жазылған?
4. Жұмыс кестесі алғашқы 50 МВт-қа арналған 2027 жылғы маусым мерзіміне байланған ба, әлде келесі кезеңдерге ме? Кешігу үшін жауапкершілік қалай бөлінген?
5. Қандай инвестициялық преференциялар нормативтік актілерде бекітілген, қайсысы әзірге тек баспасөз хабарламаларында ғана айтылған?
Дереккөздер:
ҚР Премьер-министрінің ресми сайты (бастапқы дереккөз, 06.10.2026), https://primeminister.kz/ru/news/do-150-uslug-cherez-egov-gpt-planiruetsya-zapustit-v-kazahstane-do-konca-goda-31965
Kazinform (06.10.2026), https://kaz.inform.kz/news/onrdeg-esepteu-kuattarinin-en-r-habi-kalay-kurilip-zhatir-15790d74/
Elordainfo (06.10.2026), https://www.ru.elordainfo.kz/pravitelstvo/dolinu-codov-i-zavody-robototehniki-stroyat-v-kazahstane
Business FM Kazakhstan (Forbes.kz-ке сілтемемен), https://businessfm.kz/business/economy/dolina-codov-v-ekibastuze-pervye-moshnosti-planiruyut-zapustit-v-2027-godu
Capacity Media, https://capacityglobal.com/news/kazakhstan-targets-295mw-of-data-centre-capacity-by-2028-as-ekibastuz-build-begins/
ҚР Премьер-министрінің ресми сайты (бастапқы дереккөз, 2026 жылғы тамыз), https://primeminister.kz/ru/news/olzhas-bektenov-reviews-progress-of-data-center-valley-project-in-pavlodar-region-31770
Kazakhstan Today, https://www.kt.kz/eng/government/kazakhstan_to_launch_first_50_mw_data_center_valley_1377997031.html
ҚР Премьер-министрінің ресми сайты (бастапқы дереккөз, 2026 жылғы маусым), https://primeminister.kz/ru/news/dolina-codov-pravitelstvo-kazaxstana-i-it-giganty-firebird-i-nvidia-podpisali-paket-soglasenii-v-oblasti-ii-na-10-mlrd-31516
BAQ.kz (2026 жылғы маусым), https://rus.baq.kz/kazahstan-postroit-krupneyshiy-ii-klaster-regiona-podpisany-soglasheniya-na-10-mlrd-320031063/
BAQ.kz (14.10.2026), https://rus.baq.kz/v-ekibastuze-stroyat-dolinu-data-tsentrov-pervuyu-ochered-zapustyat-do-leta-2027-goda-320049348/
Kazakhstan Today (Ақорда баспасөз қызметіне сілтемемен, 16.07.2026), https://www.kt.kz/eng/politics/kazakhstan_and_china_sign_15_billion_worth_of_agreements_1377995096.html
bne IntelliNews, https://www.intellinews.com/kazakhstan-china-sign-15bn-worth-of-deals-as-tokayev-visits-shanghai-455262/
(Мұқаба – жасанды интеллект жасаған сызбалық иллюстрация, фотосурет емес және нақты нысанды бейнелемейді.)
Негізгі деректер
- Қазақстандағы «Деректер орталықтары алқабы» 2027 жылы 186 МВт, 2028 жылдың екінші тоқсанында тағы 109 МВт іске қосуды жоспарлап отыр.
- Екібастұздағы «Деректер орталықтары алқабы» екі кезеңінің мақсаты жиыны 295 МВт, бұл 1 ГВт перспективалық мақсаттың шамамен 30%-ы.
- Қазақстан үкіметінің мәлімдеуінше, жобаның жер учаскесі, операторы, инженерлік инфрақұрылымы және GRES-1 электр энергиясы қамтамасыз етілді, алғашқы нысандарда құрылыс басталды.
- Kazakhtelecom-ның алғашқы 50 МВт нысаны 2027 жылдың маусымында іске қосылуы жоспарлануда; үкімет қалған қуаттың субъектілері мен келісімшарттарын жариялаған жоқ.
- Firebird-ке қатысты құжаттар стратегиялық ынтымақтастық туралы келісім мен негізгі ынтымақтастық шарттары туралы құжатты қамтиды, нақты инвестициялық келісімшарт емес.
- Kazakhtelecom құрамындағы кәсіпорындар мен Hengtong құрамындағы кәсіпорындар ынтымақтастықтың негізгі қағидаттары туралы келісімге қол қойды; сомасы мен нақты міндеттер бөлінісі жарияланған жоқ.
Жиі қойылатын сұрақтар
Екібастұздағы «Деректер орталықтары алқабы» қашан кезең-кезеңімен іске қосылады?
Жоба 2027 жылы 186 МВт, ал 2028 жылдың екінші тоқсанында тағы 109 МВт іске қосуды жоспарлап отыр; жиыны 295 МВт.
Екі кезең жоспары 1 ГВт перспективалық мақсаттың қанша бөлігін құрайды?
Екі кезеңнің жоспарланған қуаты жиыны 295 МВт, бұл 1 ГВт перспективалық мақсаттың шамамен 30%-ы.
Kazakhtelecom-ның алғашқы нысаны қашан іске қосылады?
Алғашқы нысанның қуаты 50 МВт, ол 2027 жылдың маусымында іске қосылуы жоспарлануда. Үкімет екі кезең қуатындағы қалған нысандардың құрамын, субъектілерін және келісімшарттарын әлі жариялаған жоқ.
Жобаның жер учаскесі мен электр энергиясы шарттары қамтамасыз етілді ме?
Қазақстан үкіметінің мәлімдеуінше, жер учаскесі, оператор, инженерлік инфрақұрылым және GRES-1-ден келетін электр энергиясы қамтамасыз етілді, алғашқы нысандарда құрылыс басталды.
Firebird-тің 10 млрд долларлық құжаттары мен Hengtong келісімінің сипаты қандай?
Firebird-ке қатысты құжаттар стратегиялық ынтымақтастық туралы келісім және негізгі ынтымақтастық шарттары туралы құжат болып табылады, нақты инвестициялық келісімшарт емес. Kazakhtelecom құрамындағы кәсіпорындар мен Hengtong құрамындағы кәсіпорындар ынтымақтастықтың негізгі қағидаттары туралы келісімге қол қойды; сомасы мен нақты міндеттер бөлінісі жарияланған жоқ.