Шанхайлық Universal Energy компаниясының Қостанай облысындағы екі жел электр станциясы 14 қазанда ресми түрде ашылды. Жалпы қуаты – 100 МВт, жобаға 38,6 млрд теңге инвестиция салынған. Премьер-министр баспасөз қызметінің дерегінше, станциялар жылына 380 млн кВт·сағ электр энергиясын өндіре алады, ал компанияның өз есебі бойынша бұл көрсеткіш 400 млн кВт·сағ. Инвестордың алдағы жоспары бұдан әлдеқайда ауқымды: компанияның айтуынша, облыстағы энергия жинақтау жүйесі бар 1000 МВт-тық Turan жел жобасын да 2025 жылғы аукционда ол ұтып алған. Үкімет 1 қазанда бұл жоба бойынша Энергетика министрлігімен келісімге қол қоюды мақұлдады, пайдалануға беру 2029 жылдың соңына дейін жоспарланған.
Станциялар екі жобалық компанияға тиесілі: «Mars Wind» ЖШС және «Jupiter Wind» ЖШС, әрқайсысының қуаты 50 МВт. Нысандар Қостанай ауданының Майкөл ауылдық округінде орналасқан. Мұнда бірлік қуаты 6,25 МВт болатын 16 жел генераторы орнатылды, жабдықтың бәрі Қытайда жасалған. Ашылу рәсіміне облыс әкімі Құмар Ақсақалов қатысты.
Рәсім өтті, құжаттар әлі рәсімделуде
Universal Energy 25 маусымда екі станцияның 24 маусымда желіге толық қуатпен қосылғанын хабарлаған. Облыс әкімдігі жағдайды нақтырақ сипаттайды: маусымда техникалық іске қосу болды, қазір іске қосу-баптау жұмыстары жүріп жатыр, ал пайдалануға беруге қажет құжаттарды қараша–желтоқсанда рәсімдеп бітіру көзделген. «Universal Energy Қазақстан» бас директорының орынбасары Тамерлан Разбеков «Наша Газета» басылымына станцияның желтоқсанда жобалық қуат режиміне шығатынын айтты.
Жабдық жеткізушілер мен сервистік компаниялар үшін бұл нысанның әлі баптау кезеңінің соңында тұрғанын білдіреді: пайдалану және қосалқы бөлшек келісімшарттарының мерзімі жыл соңындағы іске қосу барысына байланысты болады.
Электрді кім, қанша жыл сатып алады
Станциялар өндірген электр энергиясын жаңартылатын энергия көздерін қолдау жөніндегі есеп айырысу-қаржы орталығы сатып алады, жеткізу мерзімі – 20 жыл. Бұл Қазақстандағы ЖЭК аукциондарының қалыпты тәртібі: жеңімпаз Энергетика министрлігіне қарасты бірыңғай сатып алушымен 20 жылдық шарт жасайды. Разбеков былтырғы сұхбатында осы сұраныс кепілдігін инвестор үшін ең басты ынталандыру деп атаған.
Өз электрі жетпейтін өңір
Қостанай облысы өндіретінінен көп электр тұтынады. Өңір келтірген деректерге қарағанда, облыстың тұтынуы шамамен 0,45 ГВт, өз өндірісі – шамамен 0,12 ГВт, яғни тұтынудың төрттен біріндей ғана; жетпегенін басқа өңірлерден сатып алады. Мақсат – өз өндірісін 1,2 ГВт-қа жеткізу. Ақсақалов рәсімде энергия тапшылығы жаңа өнеркәсіп жобаларын іске асыруды қиындатып отырғанын, сондықтан генерациямен бірге электр желілері мен қосалқы станцияларды да салу керегін айтты.
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
Қостанай ауданындағы Ждановка ауылының маңында қуаты осы станциямен шамалас тағы бір жел электр станциясы жоспарланып отыр, оны 2027 жылы салып бітіру көзделген.
1 ГВт-тық жоба қай кезеңде
Жобаны «Turan Wind Energy» ЖШС жүзеге асырады. Universal Energy өз сайтында бұл жел және энергия жинақтау жобасын 2025 жылдың сәуірінде ұтып алғанын жазған; Kursiv басылымының дерегінше, аукцион 2025 жылғы 15 сәуірде өткен. Kursiv пен Forbes.kz хабарлағандай, Turan Wind Energy бенефициарларының арасында қазақстандық серіктестер де, Universal Energy-ге қатысты қытайлық серіктестер де бар.
Премьер-министр баспасөз қызметі хабарлағандай, үкімет 1 қазанда Энергетика министрлігі мен Turan Wind Energy арасындағы келісімге қол қоюды мақұлдады: қуаты 1000 МВт жел электр станциясы және 300 МВт энергия жинақтау жүйесі, инвестиция көлемі шамамен 380 млрд теңге, құрылыс 2027 жылдың көктемінде басталады, 2029 жылдың соңына дейін пайдалануға беріледі, 750 жаңа жұмыс орны ашылады. Қаржыландыру жағынан: Forbes.kz пен Kursiv наурызда жазғандай, компания Қазақстанның Даму банкіне несие алуға өтінім берген, ол кезде «Банктік сараптама» кезеңіне құжат жинау жүріп жатқан.
Біздің шамамен есебіміз (егер сол 6,25 МВт-тық турбиналар қолданылса): 1000 МВт үшін 160-қа жуық жел генераторы керек болады, бұл ашылған станциядан он есе көп. Белгіленген қуат бойынша бұл облыстың қазіргі 0,12 ГВт өз өндірісінен шамамен сегіз есе артық. Бұл тек қуатты салыстыру, нақты өндіріс көлемі емес.
Universal Energy-мен немесе Turan жобасы бойынша келіссөз алдында анықтап алған жөн:
- Сатып алу шартына қай жобалық компания қол қояды, 20 жыл ішінде тариф қалай өзгереді?
- Электр беру желілері мен қосалқы станцияларды кім салады, кім төлейді, қосылу қуаты келісілді ме?
- 300 МВт-тық энергия жинақтау жүйесінің технологиясы мен жеткізушісі анықталды ма?
- Даму банкінің несиесі қарастырудың қай кезеңінде тұр?
Мұқабадағы сурет жасанды интеллект арқылы жасалған, жаңалық мазмұнына тікелей қатысы жоқ.
Дереккөздер:
Universal Energy (2026 жылғы 25 маусым), https://www.universalenergy.com/news/545
Universal Energy (2026 жылғы 17 шілде), https://www.universalenergy.com/ru/news/552
ҚР Премьер-министрінің ресми ресурсы (2026 жылғы 19 қазан), https://primeminister.kz/ru/news/zavody-vokzaly-i-socialnaya-infrastruktura-kakie-obekty-otkrylis-v-regionah-na-proshedshey-nedele-32008
ҚР Премьер-министрінің ресми ресурсы (2026 жылғы 1 қазан), https://primeminister.kz/ru/news/v-kostanayskoy-oblasti-postroyat-krupneyshuyu-v-regione-vetrovuyu-elektrostanciyu-na-summu-380-mlrd-tenge-31941
Костанайские Новости, https://kstnews.kz/kumar-aksakalov-posetil-klyuchevye-obekty-kostanajskogo-rajona/
«Қостанай таңы», https://kostanaytany.kz/qostanaj-oblysynda-eki-zhel-elektr-stanciyasy-iske-qosyldy/
Наша Газета (2026 жылғы 15 қазан), https://ng.kz/news/chistaya-energiya-kostanaya-v-regione-zapustili-novuyu-vetroelektrostantsiyu-v-100-mvt
Наша Газета (2025 жылғы 15 қараша), https://ng.kz/news/article-57819
Qostanay.TV, https://qostanay.tv/ekonomika/16-ogromnyh-vetrogeneratorov-zapustili-pod-kostanaem
Elemnews, https://elemnews.kz/kazahstan/v-kostanajskoj-oblasti-otkry-li-e-kopark-i-dve-vetroe-lektrostanczii
Kursiv (2026 жылғы 13 наурыз), https://kz.kursiv.media/2026-03-13/zhnb-kompaniya-eks-glavy-naczbanka-poprosila-kredit-u-brk-na-moshhnuyu-vetrovuyu-elektrostancziyu/
Forbes.kz (2026 жылғы 16 наурыз), https://forbes.kz/articles/kompaniya-oraza-zhandosova-planiruet-postroit-ves-na-1-gvt-v-kostanayskoy-oblasti