Түркістан облысы Бәйдібек ауданындағы 150 МВт-тық «Жүзімдік» жел электр стансасы турбина сатып алу кезеңіне жетті. Қытайдың PowerChina Chengdu Engineering Corporation жобалау институты (Chengdu Institute) 15 қазанда хабарландыру жариялап, Beijing Goldwind New Energy Trading компаниясынан қуаты 7,5 МВт-тан 20 жел қондырғысын тікелей сатып алатынын хабарлады. Үлгісі – GWH182-7.5, күпшек биіктігі 110 метр, жабдық Қорғас өткізу пунктіне дейін жеткізіледі. Жобаның қаржысы да шешілген: Қазақстан Даму Банкі «New Clean Energy» ЖШС-ға 860,5 млн юаньға дейін қарыз беруді мақұлдады, мерзімі 15 жылға дейін, қаржыландыру 2027 жылы ашылады.
Жеткізу кестесі 2027 жылдың қазанына дейін созылады
Сатып алудың нөмірі – PC-0205-26J4-FG0165, құжат 13 қазанмен белгіленген. Тізімде турбиналардан бөлек мұнаралар, алдын ала керілген анкер болттары, жинақты трансформатор қосалқы стансалары мен жалғағыш кабельдер бар. Жеткізуші монтажға техникалық жетекшілік етуге, іске қосу-баптау жұмыстарына, сынақ пайдалануға және оқытуға да жауап береді.
Барлық мерзім тапсырыс берушінің жеткізушіге жіберетін өндірісті бастау туралы хабарламасынан есептеледі, ол әзірге 2027 жылғы 15 қаңтарға белгіленген:
анкер болттары – 2027 жылғы 1 наурызға дейін кемінде 10 жиынтық, қалғаны 1 сәуірге дейін;
мұнаралар – 20 мамырға дейін кемінде 4 жиынтық, қалғаны 21 мамыр мен 20 қыркүйек аралығында, 7 күнде кемінде бір жиынтықтан;
турбиналар мен қосалқы стансалар – 31 мамырға дейін кемінде 4 жиынтық, қалғаны 1 маусым мен 1 қазан аралығында, бұл да 7 күнде кемінде бір жиынтықтан.
Құжатқа сәйкес, алаң Түркістан қаласынан шамамен 90 шақырым жерде, координаттары шамамен 43°4′ с. е. және 69°11′ ш. б. Аумағы – 1300 гектардай, теңіз деңгейінен биіктігі 310–350 метр, жер бедері салыстырмалы түрде тегіс.
Chengdu Institute бұл жоба бойынша бірінші рет сатып алу жүргізіп отырған жоқ. Мамырда институт «Жүзімдік 150 МВт жел электр стансасына» жоғары және төмен вольтты тарату құрылғыларын келіссөз арқылы сатып алған: 9 мамырда жарияланған өзгеріс өтінім қабылдауды 13 мамырға шегерген.
Іске қосу 2026 жылдың екінші тоқсанына жоспарланған еді
New Clean Energy экологиялық порталда жариялаған өтінішінде құрылыс кезеңін 2024 жылғы желтоқсаннан 2026 жылғы мамырға дейін деп, пайдалануды 2026 жылдың екінші тоқсанында бастауды көрсеткен. Ол кезде қуаты 6,25–8 МВт болатын бірнеше турбина үлгісі қарастырылған.
Жаңа кесте бойынша соңғы турбиналар Қорғасқа 2027 жылғы 1 қазанға дейін ғана жетеді, яғни бұрынғы мерзім енді орындалмайды. Желіге қосылудың жаңа күнін компания да, банк те әлі жарияламады.
Екі бөліктен тұратын қарыз: юаньмен құбылмалы, теңгемен тұрақты
ҚДБ сайтындағы жоба картасында жобаның құны 1,08 млрд деп көрсетілген («Курсивтің» дерегінше, юаньмен). Банк 860,5 млн юаньға дейін береді, бұл құнның шамамен 80 пайызы. Қарыз екі сублимитке бөлінген:
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
- Могут ли иностранные компании быть участниками СЭЗ Хоргос – Восточные воротаНет.Мәтін мен негізі →
- СЭЗ «Хоргос – Восточные ворота»: площадь и целиПоложение о СЭЗ «Хоргос – Восточные ворота» утверждено постановлением Правительства № 495 от 01.07.2025.Мәтін мен негізі →
- Как рассчитать таможенные платежи при ввозе оборудования через Хоргос?При ввозе оборудования из Китая (в т.ч.Мәтін мен негізі →
1-сублимит – банктің тартылған қаражатынан 547,7 млн юаньнан аспайды. Мөлшерлеме – қорландыру құны плюс жылдық 1,81%, құбылмалы; индикативті түрде – Қытайдың бес жылдық LPR мөлшерлемесі плюс 2,16%.
2-сублимит – банктің меншікті қаражатынан 312,7 млн юаньнан аспайды. Қаражат әр нақты игеру күнгі Ұлттық банк бағамымен теңгемен беріледі, бірақ 22 410 391 449 теңгеден аспайды. Мөлшерлеме – қарыз алу құны плюс 1,81%, тұрақты; индикативті түрде – жылдық 19,24%.
China Foreign Exchange Trade System 20 қазанда жариялаған бес жылдық LPR – 3,50%. Демек, 1-сублимиттің индикативті мөлшерлемесі қазір шамамен 5,66%, ал бір қарыздың юань және теңге бөліктерінің айырмасы – шамамен 13,6 пайыздық тармақ. «Курсивтің» есебінше, қарыздың жалпы көлемі шамамен 57,2 млрд теңге. Картада соңғы бенефициар ретінде Қазақстанның екі азаматы көрсетілген.
Бұған дейін біз ҚДБ-ның Altyn Dala Energy күн стансаларына берген юань қарызы туралы жазғанбыз, онда мөлшерлеме LPR плюс 1,57% болған. Екі жағдайда да тәсіл бірдей: бес жылдық LPR-ға байлау және жобаға қарай үстеме, бұл жолы үстеме жоғарырақ.
Қытай компаниялары үшін мәні
Біріншіден, «қытайлық жобалау институты және қытайлық жабдық» тізбегі бұл жобада толық құрылған: сатып алуды Chengdu Institute жүргізеді, турбина, мұнара және қосалқы станса бір қытайлық жеткізушіден жинақпен Қорғас арқылы келеді. «7 күнде кемінде бір жиынтық» талабы 2027 жылдың мамыры мен қазаны аралығында бұл өткел арқылы габариттен тыс, ауыр жүктердің тұрақты легі өтетінін білдіреді.
Екіншіден, бұл – біздің болжамымыз: теңге сублимиті юань сублимитінен әлдеқайда қымбат. Қытай жабдығы юаньмен төленсе, юань бөлігі артық айырбассыз есеп айырысуға мүмкіндік береді, ал теңге бөлігі жергілікті құрылыс пен шығындарға жұмсалуы ықтимал. Қаражаттың нақты қалай бөлінетіні жария емес.
Үшіншіден, сатып алу хабарландыруында да, қарыз картасында да электр тарифі мен сатып алушы жоқ, ал 15 жылдық қарызды өтеу қабілеті дәл соларға байланысты.
Жауабы жоқ сұрақтар: хабарландыру мерзімі біткен соң келісімшартқа қол қойыла ма; станса желіге қашан қосылады; кредиттік келісімге қашан қол қойылады; тариф пен электр энергиясын сатып алу шарты қандай болады.
(Мұқабадағы сурет жасанды интеллект арқылы жасалған иллюстрация, сипатталған нысандарды бейнелемейді.)
Дереккөздер:
PowerChina Chengdu Engineering Corporation, «Жүзімдік» ЖЭС турбиналарын тікелей сатып алу хабарландыруы (dlnyzb.com жариялымы), https://www.dlnyzb.com/detail/42935295
ewindpower.cn, https://www.ewindpower.cn/news/show-htm-itemid-34678.html
PowerChina, «Жүзімдік» 150 МВт ЖЭС тарату құрылғыларын сатып алуға өзгеріс (yfbzb.com жариялымы), http://www.yfbzb.com/inviteBid/detail/20260509_595657178.html
Қазақстан Даму Банкі, жоба картасы, https://www.kdb.kz/ajax/project.php?LANG=&PROJECT_ID=15584
Қазақстан Даму Банкі, жоба картасы (ағылш.), https://www.kdb.kz/en/ajax/project.php?LANG=EN_&PROJECT_ID=15584
«Курсив», https://kz.kursiv.media/2026-10-02/svan-gosbank-profinansiruet-na-57-mlrd-tege-stroitelstvo-ves-na-yuge-kazahstana/
«Курсив», https://kz.kursiv.media/2025-08-14/zhnb-podavshaya-zayavku-na-zaem-brk-kompaniya-postroit-seti-dlya-ves-na-yuge-kazahstana/
«New Clean Energy» ЖШС өтініші, экологиялық портал, https://ecoportal.kz/Rubric/RubService/LoadFile/45187
China Foreign Exchange Trade System (ChinaMoney), LPR, https://www.chinamoney.com.cn/chinese/bklpr/