Шығыс Қазақстанда қытай капиталы қатысатын тағы бір ірі өнеркәсіп жобасы пайда болуда. Абай облысының әкімдігі Xinjiang Sanbao Industrial Group және Inner Mongolia Wanjiang Investment консорциумымен жылына 300 мың тонна электролиттік алюминий өндіретін зауыт және оны энергиямен қамтамасыз ететін 1 ГВт жел электр станциясын салу туралы келісім жасады. Жалпы инвестиция – шамамен 1,5 млрд доллар, оның 1 млрд доллары зауытқа тиесілі. Құрылысты 2027 жылғы наурызда бастап, 2028 жылғы желтоқсанда пайдалануға беру жоспарланған.
Құжаттар 25 қыркүйекте Алматыда өткен «Қазақстан – Қытай» инвестициялық форумында алмасылды. Kazakh Invest жариялаған келісімдер тізімінде бұл жоба бірінші тұр; сол тізімде SANY Renewable Energy мен Sungrow жел жобалары және ШҚО-дағы автомобиль кешені бар. Рәсімге облыс әкімі Берік Уәли мен консорциум төрағасы Кан Хэпин қатысты.
Зауыт құрамы: электролиз цехы, анод жинау және ұсату цехтары, қосалқы инфрақұрылым. Kursiv мәліметінше, 630 кА электролизерлер мен энергия үнемдейтін электролиз технологиясы қолданылады. Әкімдік іске қосылғаннан кейін шамамен 1000 жұмыс орны ашылады деп есептейді.
Алюминий электролизі өте көп электр тұтынады, сондықтан жоба өз жел станциясымен бірге жүреді. Гигаватт жел қуаты қажеттіліктің едәуір бөлігін жабады, бірақ жел өндірісі тұрақсыз; қалған бөлігі қалай өтелетіні және желіге қосылу тәртібі ашық материалдарда айтылмаған. Жеткізушілер үшін энергетикалық жабдыққа, энергия жинақтағыштарға және желі жұмыстарына сұраныс осыған байланысты болады.
Сол консорциум екінші келісімге де қол қойды – Семейде жылына 2 млн парақ ағаш-жоңқа плитасын шығаратын зауыт салу. Инвестиция шамамен 172 млн доллар, толықтай инвесторлардың өз қаражаты есебінен, мерзімі – 2027–2028 жылдар. Зауыт жылына 300 мың текше метрге дейін ағаш өңдейді: орман өрті болған аумақтардағы күйген және сапасыз ағаш, жел құлатқан ағаштар және басқа ағаш қалдықтары; сау ағаштарды кесу жоспарланбайды. Өнім Қазақстан мен Орталық Азия нарығына арналған, іске қосылғаннан кейін 120 тұрақты, құрылыс кезінде 80 уақытша жұмыс орны болады.
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
Kursiv мәліметінше, Xinjiang Sanbao Орталық Азияда 30 жылдан астам жұмыс істейді, Қазақстанда тұрақты өкілдігі бар, топ компанияларының сыртқы сауда айналымы 12 млрд доллардан асады, өңірде EPC үлгісімен 50-ден астам ірі жоба іске асырған. Inner Mongolia Wanjiang Investment көмір өндіру мен тасымалдау, энергетика, жабдық жасау және құрылыс салаларында жұмыс істейді; жылдық түсімі 5 млрд юаньнан асады, құрамында 30-дан астам еншілес және бақыланатын компания бар.
Әзірге бұл – келісімдер деңгейі: экологиялық сараптама, жер, тариф және желіге қосылу шарттары жарияланбаған, нақты мерзімдер алдағы ресми шешімдерге байланысты. Жоба кестеге сай жүрсе, елдің шығысында түсті металл өңдеудің жаңа нүктесі пайда болып, алюминийді терең өңдеу мен логистикаға сұраныс туады.
Мұқаба – ЖИ жасаған векторлық иллюстрация, нақты нысандарды бейнелемейді.
Дереккөздер:
Kazakh Invest, https://invest.gov.kz/ru/media-center/press-releases/v-almaty-s-uchastiem-glavy-gosudarstva-prokhodit-investitsionnyy-forum-kazakhstan-kitay/
Kursiv, https://kz.kursiv.media/2026-09-25/svan-dva-krupnyh-zavoda-za-15-mlrd-postroyat-kitajskie-investory-v-oblasti-abaj/
Baq.kz (Абай облысы әкімдігінің хабарламасы), https://rus.baq.kz/v-oblasti-abay-realizuyut-dva-krupnyh-investitsionnyh-proekta-320046292/
Негізгі деректер
- Шыңжаң Саньбао мен Ішкі Моңғолия Ваньцзян инвестициясынан құралған консорциум Абай облысында жылына 300 мың тонна электролиздік алюминий өндіретін зауыт салуды жоспарлап отыр.
- Абай облысындағы алюминий зауыты мен оған серіктес жел электр станциясының жалпы инвестициясы шамамен 1,5 миллиард АҚШ долларын құрайды, оның шамамен 1 миллиард доллары алюминий зауытына жұмсалады.
- Абай облысындағы алюминий зауыты мен жел электр станциясын 2027 жылдың наурызында бастап, 2028 жылдың желтоқсанында пайдалануға беру жоспарлануда.
- Семейдегі жаңқа тақта зауытының жобалық қуаты жылына 2 миллион парақ, инвестициясы шамамен 172 миллион АҚШ доллары.
- Абай облысының әкімдігі электролиздік алюминий зауыты пайдалануға берілгеннен кейін шамамен 1000 жұмыс орнын ұсынатынын мәлімдеді.
- Абай облысындағы екі жоба құжаты да әлі келісім кезеңінде; қоршаған ортаға әсерді бағалау, жер пайдалану, электр тарифі және желіге қосылу шарттары әлі жарияланбаған.
Жиі қойылатын сұрақтар
Консорциум Абай облысында қандай жобаларды салуды жоспарлап отыр?
Консорциум жылына 300 мың тонна электролиздік алюминий өндіретін зауыт пен оған серіктес 1 ГВт жел электр станциясын, сондай-ақ Семей қаласында жылына 2 миллион парақ жаңқа тақта өндіретін зауыт салуды жоспарлап отыр.
Абай облысындағы екі жобаның инвестициялық көлемі қанша?
Алюминий зауыты мен оған серіктес жел электр станциясының жалпы инвестициясы шамамен 1,5 миллиард АҚШ долларын құрайды, оның шамамен 1 миллиард доллары алюминий зауытына жұмсалады; жаңқа тақта зауытына шамамен 172 миллион АҚШ доллары инвестицияланады.
Абай облысындағы электролиздік алюминий зауыты қашан құрылысын бастап, пайдалануға беріледі деп жоспарлануда?
Алюминий зауыты мен оған серіктес жел электр станциясын 2027 жылдың наурызында бастап, 2028 жылдың желтоқсанында пайдалануға беру жоспарлануда; кейінгі мерзімдер ресми ілгерілеуіне қарай нақтыланады.
Ілеспе жел электр станциясы алюминий зауытының барлық электр қажеттілігін өтей ала ма?
1 ГВт жел электр станциясының қуаты алюминий зауытының электр қажеттілігінің едәуір бөлігін өтей алады, алайда жел қуатының өндірісі ауытқымалы болғандықтан, электр тапшылығын толықтыру және желіге қосылу тәртібі әзірге айтылмаған.
Абай облысындағы жобалар қазір қандай кезеңде?
Екі құжат та қазіргі уақытта келісім кезеңінде; қоршаған ортаға әсерді бағалау, жер пайдалану, электр тарифі және желіге қосылу сияқты нақты шарттар әлі жарияланбаған.