Қазақстанның тау-кен өнеркәсібіндегі жаңалықтар: қатты пайдалы қазбаларды барлауға арналған 3922 блокқа өтінім қабылдау ашылды, Шаймерден кенішінің екінші кезеңді жою тыңдауы тағайындалды
Деректер 2026 жылғы 11 қарашадағы (Asia/Almaty) жағдай бойынша, әрбір дереккөздің күні тиісті тармақта көрсетілген.
Бұл шолу 11 қараша мен 5 қараша аралығындағы тексерілетін үкіметтік немесе тау-кен кәсіпорындарының бастапқы ашық деректеріне негізделіп, расталған үш жаңалықты жинақтайды: Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі қатты пайдалы қазбаларды барлауға арналған босаған 3922 блокқа лицензия беру өтінімдерін қабылдауды ашты; «Қазцинк» еншілес компаниясы «Шаймерден» АҚ карьерді жоюдың екінші кезеңіне экологиялық рұқсат алуға өтініш беріп, қоғамдық тыңдау жариялады; «Қазақмыс» тобы соңғы геологиялық барлау, кеніш жабдықтары және Балқаш мыс қорыту зауытының энергия үнемдеу саласындағы ілгерілеуін жариялады. Төмендегі барлық фактілер жарияланған түпнұсқа мәтіндерден алынды, жоспарланған немесе алдын ала нәтижелер түпнұсқаға сай жазылды; өтінім қабылдау терезесі лицензия беріліп қойды деп көрсетілмейді, ал өткізілмеген тыңдаулар мақұлданды деп берілмейді.
Қатты пайдалы қазбаларды барлау: 6 қарашадан бастап жаңадан босаған 3922 блок бойынша лицензиялық өтінімдер қабылдануда
Дереккөздің жарияланған күні: 2026-11-05 (Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі).
Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің 5 қарашада таратқан хабарламасына сәйкес, 2026 жылғы 6 қарашадан бастап ведомство қатты пайдалы қазбаларды барлауға жаңадан босаған 3922 блокты қамтитын лицензия алуға өтінімдер қабылдауды ашты. Министрлік бұл қабылдау «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 189-1-бабына сәйкес жүзеге асырылып жатқанын хабарлады. Өтінімдер жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай minerals.e-qazyna.kz платформасы арқылы беріледі, қабылдау мерзімі ашылған күннен бастап 15 жұмыс күнін құрайды. Бұл шаралар тек өтінім қабылдау терезесі болып табылады және тиісті блоктарға лицензиялар беріліп қойғанын білдірмейді.
Шаймерден қорғасын-мырыш кеніші: екінші кезеңді жою жобасы бойынша экологиялық рұқсат алуға қоғамдық тыңдау жарияланды
Дереккөздің жарияланған күні: 2026-11-09 (Мемлекеттік экологиялық тыңдаулар порталы; құжаттарға кәсіпорын ұсынған ресми техникалық емес түйіндеме кіреді).
Қоршаған орта мен табиғи ресурстардың мемлекеттік қорының қоғамдық тыңдаулар жүйесі 9 қарашада хабарландыру жариялады: «ШАЙМЕРДЕН» АҚ (АО «ШАЙМЕРДЕН») Қостанай облысындағы Шаймерден кен орнының ашық тау-кен жұмыстарының салдарын жою жобасына (екінші кезең) қоршаған ортаға әсер ету рұқсатын алуға өтініш берді және қоғамдық тыңдау өткізіледі. Тыңдау 2026 жылғы 9 желтоқсан сағат 11:00-ге Қостанай облысы, Лисаковск қалалық әкімшілігіне қарасты Красногорское ауылы (с. Красногорское), Новая көшесі, 8а үй мекенжайында белгіленген, тіркеу нөмірі 26152239001. Ұйымдастырушы — Қостанай облысының Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы.
Кәсіпорынның хабарландырумен бірге тапсырған техникалық емес түйіндемесінде мыналар көрсетілген: «ШАЙМЕРДЕН» АҚ — «Казцинк» ЖШС (ТОО «Казцинк») еншілес кәсіпорны, №298 келісімшарт негізінде кеніштегі тотыққан қорғасын-мырыш кендерін өндіреді; бүлінген жер көлемі 78,99 гектарды құрайды, Қостанай облысының Қамысты ауданында, облыс орталығы Қостанайдан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 200 км жерде орналасқан. Түйіндемеде жоба жер қойнауын пайдалану операцияларының тоқтатылуына байланысты әзірленгені және екінші кезеңді жою мен рекультивацияны аяқтау қажеттігі атап өтілген; 2012 жылы бірінші кезеңді жою аяқталған, карьер жобалық тереңдікке дейін қазылып, карьерден кен өндіру толығымен аяқталған, сондай-ақ арнайы қоймалардан кен тиеп жөнелту басталған. Түйіндемеде сонымен қатар карьер ішіндегі жою жұмыстарын 2027 жылы бастау жоспарланып отырғаны, жалпы ұзақтығы 1 жыл болатыны жазылған. Қазіргі уақытта бұл жарияланған тыңдау және бекітуге ұсынылған құжаттар ғана болып табылады, жою жұмыстары аяқталды немесе рұқсат берілді дегенді білдірмейді.
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
«Қазақмыс» тобы: геологиялық барлау, кеніш техникасын жаңарту және Балқаш зауытындағы энергия үнемдеу
Дереккөздің жарияланған күні: 2026-11-06 – 2026-11-10 («Қазақмыс» тобының ресми сайты).
«Қазақмыс» тобы 9 қарашада компанияның Ұлытау, Қарағанды және Абай облыстарында геофизикалық зерттеулер жүргізіп жатқанын, дрондар арқылы аэрофототүсірілім мен лазерлік 3D сканерлеуді пайдаланып жатқанын хабарлады. Оның ішінде топ құрамындағы Qazaq Geophysics Ұлытау облысындағы Тасқұла кен алаңында екі учаскені қамтитын, жалпы ауданы 7,1 шаршы шақырым аумақта электрбарлау жұмыстарын бастады; мыс сульфидті минералдануын көрсетуі мүмкін аномалияларды анықтау үшін барлау тереңдігі кемінде 500 метр деп жоспарланған; электрбарлау жұмыстарының жалпы көлемі 156 қума шақырым болып жоспарланған, оның 15 шақырымын 2026 жылдың соңына дейін аяқтау көзделген, ал қалған 141 шақырымы 2027 жылға белгіленген. Компания сондай-ақ Абай облысындағы Құсмұрын–Ақбастау кен алаңында 52,4 шақырым электрбарлау жұмыстары аяқталғанын және жалпы ұзындығы 1500 метр болатын ұңғымаларды зерттеу жоспарланғанын хабарлады; Қарағанды облысындағы Бұрнақ кен алаңында 702 шақырым жерүсті магнитобарлау және 10 шақырым электрбарлау аяқталды, Қызыладыр учаскесінде геофизикалық жұмыстар 19,5 шаршы шақырымды қамтыды; Саяқ кен алаңының Молыбай учаскесінде бірінші кезеңнің 310 шақырым жерүсті магнитобарлауы аяқталды. Қарағанды облысындағы Әбез кенішінде компания 3D үлгі жасау және кеніштің қызмет ету мерзімін ұзарту бойынша кейінгі жұмыстарды жоспарлау үшін ауданы 0,7 шаршы шақырым болатын карьерге дрон арқылы аэрофототүсірілім жүргізілгенін хабарлады.
11 қарашада компания «Жомарт» кенішіне (рудник «Жомарт») тазарту жұмыстарына арналған Epiroc Boomer M1 өздігінен жүретін бұрғылау қондырғысының жаңадан жеткізілгенін мәлімдеді, ол жару алдында механикаландырылған ұңғымаларды бұрғылау үшін қолданылады. Хабарламада бұл кеніш жабдықтарын жаңарту бағдарламасының бір бөлігі екені айтылған: 2026 жылы жабдықтар сатып алуға 21,1 млрд теңге қарастырылған, оның 4,65 млрд теңгесі 21 бұрғылау қондырғысын сатып алуға бөлінген; жыл ішінде тағы 3 дана Diamec PHC 4 жерасты геологиялық бұрғылау қондырғысын жеткізу күтілуде. Сол күнгі тағы бір хабарландыруда өндірісті басқарудың цифрлық жүйелері таныстырылып, 2026 жылы геологиялық бағытта 18,2 млн доллар инвестиция көлемімен 20 жоба жүзеге асырылып жатқаны айтылды; сол жылы цифрлық құралдарды енгізуге арналған ғылыми-зерттеу шығындары 3,3 млрд теңгені құрады, геомеханикалық қамтамасыз ету мен 3D геомеханикалық модельдерге қосымша 800 млн теңгеден астам қаражат қарастырылған. Мақалада 2026 жылғы қазанда Жезқазғанда іске қосылған бірыңғай диспетчерлік орталық туралы да еске салынады, бұл іске қосу туралы бұған дейін ашық хабарланған болатын, сондықтан бұл қараша айындағы жаңа пайдалануға беру емес.
6 қарашада компания Балқаш мыс қорыту зауытының №3 анод пешіне автоматты жануды басқару жүйесі енгізілгенін, жоба инвестициясы 60,26 млн теңгені құрағанын мәлімдеді; алдын ала жұмыс нәтижелері бойынша мазут шығыны 15%-ға азайды. Хабарламада №3 анод пеші осы жүйе енгізілген алғашқы нысан екені, нәтижелер расталғаннан кейін осындай жүйені №1 және №2 анод пештеріне орнату көзделгені көрсетілген. Сол күні өткен өндірістік қауіпсіздік комитетінің отырысында мыналар хабарланды: есепті кезеңде топтың өз қызметкерлері арасындағы жарақаттанушылар саны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 40%-ға азайды, өз қызметкерлері арасында өлімге әкелген жазатайым оқиға тіркелген жоқ; жүк көтергіш жабдықтарды кешенді аудиттеу барысында 550 механизм тексерілді, бұл жалпы санның 74%-ын құрайды, анықталған 916 заңбұзушылықтың 245-і жойылды. Аталған қауіпсіздік көрсеткіштері компания отырысының хабарламасынан алынған, статистикалық кезең түпнұсқадағы «есепті кезең» бойынша берілген.
Ресми ақпарат көздерінің тізімі
1. Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі: Қатты пайдалы қазбаларды барлауға лицензия алуға өтінімдерді қабылдау басталды
2. Жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай платформасы e-Qazyna Minerals
3. Мемлекеттік экологиялық тыңдаулар порталы: Шаймерден кенішін жоюдың екінші кезеңіне қоршаған ортаға әсер ету рұқсатына қоғамдық тыңдау (тіркеу нөмірі 26152239001)
4. «Шаймерден» АҚ: Жою жобасының техникалық емес түйіндемесі (тыңдау материалдары)
5. «Қазақмыс» тобы: Геофизикалық зерттеулер, дрондармен аэрофототүсірілім және 3D сканерлеу
6. «Қазақмыс» тобы: «Жомарт» кенішіне жаңа Epiroc бұрғылау қондырғысы жеткізілді
7. «Қазақмыс» тобы: Өндірісті басқаруды цифрландыру және геологиялық жұмыстар
8. «Қазақмыс» тобы: Балқаш мыс қорыту зауытының анод пешін энергия үнемдейтін жаңғырту
9. «Қазақмыс» тобы: Өндірістік қауіпсіздік комитеті отырысының хабарламасы
Саясат дереккөзін тексеруге болады, жүзеге асыруға байланыс орнатамыз, толығырақ tumah.kz сайтынан сұраңыз
Мұқаба суреті ЖИ арқылы жасалған, бұл деректі фотосурет емес.
