Ұлттық Банк 2026 жылғы екінші тоқсандағы тікелей инвестициялар статистикасын жаңартты. Жарты жылда шетелдік тікелей инвесторлардан Қазақстанға шамамен 9,36 млрд доллар түскен. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен (10,15 млрд доллар) салыстырғанда шамамен 7,8%-ға аз. Қытайдан келген инвестиция 1,47 млрд доллар болып, инвестор елдер арасында үшінші орынға шықты әрі 4,9%-ға өсті.
Осы деректерді 1 қазанда Kursiv басылымы да жариялады.
Төмендеу жыл басында болды
Бірінші тоқсанда түсім 6,29 млрд доллар болды, бір жыл бұрын – 7,11 млрд доллар. Екінші тоқсанда 3,07 млрд доллар тіркелді, бұл өткен жылғы екінші тоқсанмен (3,04 млрд доллар) шамалас. Яғни айырма негізінен қаңтар–наурызда қалыптасты.
Қай елдер салды
Ең ірі бес көз: Нидерланды – 1,97 млрд доллар (шамамен –12,5%), Ресей – 1,49 млрд доллар (+25%), Қытай – 1,47 млрд доллар (+4,9%), Катар – 1,31 млрд доллар (+12%), БАӘ – 712 млн доллар (–33%). Корея, Кипр және Бельгия әрқайсысы жарты миллиард долларға жуық салған.
Қытай инвестициясы бірінші тоқсанда 586 млн доллар, екінші тоқсанда 885 млн доллар болды. 2025 жылы Қытайдан барлығы 2,82 млрд доллар келген еді, яғни жарты жылда өткен жылғы соманың жартысынан сәл астамы жиналды. Жалпы түсімдегі Қытайдың үлесі – шамамен 15,7%.
Екі ескерту бар. Ұлттық Банк кестесінде Гонконг бөлек көрсетіледі (жарты жылда 73 млн доллар), ол Қытай жолына кірмейді. Сонымен қатар инвестиция тікелей инвестор тіркелген ел бойынша есептеледі: қытайлық компания үшінші елдегі холдинг арқылы кірсе, қаражат сол елдің атына жазылуы мүмкін.
Қаражат қай салаларға барды
Ең көп инвестиция сауда және автокөлік жөндеу саласына түсті – 2,2 млрд доллар (+1,9%). Одан кейін қаржы және сақтандыру қызметі – 1,93 млрд доллар (+6,4%), өңдеу өнеркәсібі – 1,81 млрд доллар (–13,8%).
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
- Инвестиционный штабСовет по привлечению инвестиций (инвестиционный штаб) создан распоряжением Премьер-Министра от 19.03.2021 № 64-р; пред…Мәтін мен негізі →
- Как иностранцу начать инвестировать в КазахстанОбычно три шага.Мәтін мен негізі →
- Товарооборот Казахстан КитайПо данным ГТУ КНР, товарооборот Китай—Казахстан в 2025 г.Мәтін мен негізі →
Ең үлкен өзгеріс құрылыс пен тау-кен өндірісінде. Құрылысқа 1,1 млрд доллар келді, ал 2025 жылдың бірінші жартысында бұл көрсеткіш теріс болған (шамамен –158 млн доллар). Тау-кен өндірісі небәрі 816 млн доллар алды, бір жыл бұрын – 1,66 млрд доллар, ал екінші тоқсанда теріс мәнге түсті (шамамен –670 млн доллар).
Салыстыру кезінде бір айырма анықталды: Kursiv құрылыстың өткен жылғы көрсеткішін 157,8 млн доллар деп жазған, бірақ Ұлттық Банк кестесінде ол минус таңбасымен берілген. Біз бастапқы дереккөзге сүйендік.
Таза ағын екі есе азайды, Қытайдікі өсті
Жалпы түсім тек кірген қаражатты көрсетеді. Шетелдік инвесторлар алып шыққан ақшаны ескеретін таза ағын кестесі бойынша жарты жылдағы таза түсім шамамен 471 млн доллар болды, бір жыл бұрын – 929 млн доллар (–49%). Қытай бойынша керісінше: шамамен 695 млн доллар, өткен жылы – 185 млн доллар.
Қытайлық инвесторлар үшін мәні
Шетел капиталы тау-кен саласынан құрылысқа, саудаға және қаржыға ауысып жатыр. Қытайлық мердігерлер, құрылыс материалдарын өндірушілер мен дистрибьюторлар үшін бұл бәсекенің күшеюін де, жергілікті серіктес таңдаудың кеңеюін де білдіреді.
Өңдеу өнеркәсібіндегі төмендеуді біз соңғы апталарда жазған жобалармен – автомобиль құрастыру, алюминий, болат, цемент – қатар қараған жөн. Олардың көбі әлі келісім немесе құрылыс кезеңінде, қаржыландыру қалай жүретіні келесі тоқсандарда көрінеді.
Соңында, Ұлттық Банк тоқсандық деректерді қайта қарайды, сондықтан өткен жылғы сандар алғашқы жарияланымнан өзгеше болуы мүмкін. Дәйексөз келтіргенде әдістеме мен жүктеп алу күнін көрсеткен дұрыс.
Үшінші тоқсан деректері шыққан соң тақырыпқа қайта ораламыз.
Дереккөздер:
Қазақстан Ұлттық Банкі, «Салым бағыты бойынша тікелей инвестициялар»: https://nationalbank.kz/kz/news/pryamye-investicii-po-napravleniyu-vlozheniya
Қазақстан Ұлттық Банкі, ТШИ жалпы түсімі кестесі (2026 жылғы II тоқсан): https://nationalbank.kz/file/download/136223
Қазақстан Ұлттық Банкі, тікелей инвестициялардың таза ағыны кестесі: https://nationalbank.kz/file/download/137141
Kursiv, 2026 жылғы 1 қазан: https://kz.kursiv.media/2026-10-01/svan-inostrannye-investicii-v-kazahstan-snizilis-v-liderah-rossiya-i-katar/