Негізгісі: Қазақстанның оңтүстігінде қытай капиталымен тағы бір химия жобасы басталды. Түркістан облысы Сауран ауданындағы арнайы экономикалық аймақта «Туран химия компаниясы» ЖШС синтетикалық аммиак пен карбамид зауытының іргетасын қалады. Облыс әкімдігінің мәліметінше, инвестиция көлемі 200 млн АҚШ доллары, яғни шамамен 88,38 млрд теңге.
Қуат екі өнім бойынша есептеледі. Жобалық қуатына шыққанда зауыт жылына 250 мың тонна синтетикалық аммиак және 300 мың тоннаға жуық карбамид шығара алады. Өңірде 300 жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Инвестор — Қытайдан келген кәсіпкер, бұл туралы Kazinform және бірқатар жергілікті басылымдар хабарлады.
Жобаның тарихы қарапайым. 25 қыркүйекте Алматыда Қазақстан-Қытай инвестициялық форумы өтіп, тараптар бірқатар коммерциялық құжатқа қол қойды. Солардың бірі — Түркістан облысы әкімдігі мен «Туран химия компаниясы» арасындағы карбамид тыңайтқышы зауытын салу туралы келісім. Сол кезде жарияланған тізімде сомасы мен қуаты көрсетілмеген.
Сандар өзгеріп отырды, инвесторлар мұны ескергені жөн. DKNews атап өткендей, бастапқыда 70 млрд теңге инвестиция, жалпы қуаты 300 мың тонна және 150 жұмыс орны аталған. Қазір әкімдік 200 млн доллар, аммиак пен карбамид бойынша бөлек қуат және 300 жұмыс орны деп көрсетіп отыр. Түпкілікті көрсеткіштерді компанияның немесе АЭА басқарушы компаниясының ресми құжаттарымен салыстырған дұрыс.
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
- Казахстанско-китайский инвестиционный форум Алматы25 сентября 2026 г.Мәтін мен негізі →
- СЭЗ «Актобе»: территория, срок и субзоныСЭЗ «Актобе» создана постановлением Правительства № 3 от 08.01.2025 на период до 31 декабря 2049 года.Мәтін мен негізі →
- СЭЗ «Атырау»: территория, срок, отраслиСЭЗ «Атырау» создана постановлением Правительства № 1028 от 01.12.2025 на период до 31 декабря 2036 года.Мәтін мен негізі →
Неге тыңайтқыш? Облыс әкімі Нұралхан Көшеров рәсімде ішкі сұраныстың едәуір бөлігі импорт есебінен жабылатынын, сондықтан отандық өндірістің ауыл шаруашылығы үшін маңызды екенін айтты. Түркістан облысы — мақта мен астық өңірі, ал карбамид — ең көп қолданылатын азот тыңайтқыштарының бірі, яғни зауыт тұтынушыға жақын орналасады.
Қытай компаниялары үшін бірнеше бағдар бар. Біріншіден, жоба АЭА-да орналасқан, ал салық пен жер жағдайлары аймақты құру құжаттары мен инвестициялық келісімге сай айқындалады. Екіншіден, форумдағы қол қоюдан іргетас қалауға дейін бірнеше күн ғана өтті, демек өңірлік билік жылдам қимылдайды. Үшіншіден, аммиак өндірісі газ бен электр қуатына қатты тәуелді; шикізат, тариф және экологиялық сараптама мәселелері қалай шешілетіні әзірге жарияланған жоқ.
Әзірге іске қосу жылы, технология мен жабдық жеткізушілері, қаржыландыру құрылымы және өнімнің ішкі нарыққа немесе экспортқа бағытталуы ашылмаған. Жобаны әрі қарай бақылаймыз.
Дереккөздер:
Kazinform, https://www.inform.kz/ru/zavod-poproizvodstvu-ammiaka-ikarbamida-za200mln-nachali-stroit-vturkestanskoy-o-c917c4f8
DKNews, https://dknews.kz/ru/v-strane/406293-v-turkestanskoy-oblasti-stroyat-zavod-udobreniy-za
АПК Новости («Атамекен» ҰКП сілтемесімен), https://apk-news.kz/news/item-7309
Негізгі деректер
- Түркістан облысының Сауран ауданындағы арнайы экономикалық аймақта қытайлық капитал қатысатын «Тұран Химия» компаниясы синтездік аммиак және карбамид зауытының іргетасын қалау рәсімін өткізді.
- Түркістан облысы әкімдігінің мәліметі бойынша, жобаға 200 млн доллар, шамамен 88,38 млрд теңге инвестиция салынады.
- Жоба жылына 250 мың тонна синтездік аммиак және шамамен 300 мың тонна карбамид өндіруге жобаланған, 300 жаңа жұмыс орнын ашу жоспарлануда.
- Түркістан облысының әкімдігі мен «Тұран Химия» компаниясы арасындағы келісімге 25 қыркүйекте Қазақстан-Қытай инвестициялық форумында қол қойылды.
- Жобаның ертеректе сыртқа жарияланған мәліметтері: инвестиция 70 млрд теңге, жалпы қуаты 300 мың тонна, 150 жұмыс орны; қазіргі ресми мәліметтен өзгеше.
- Жобаның іске қосылу уақыты, технология мен жабдық жеткізушілері, қаржыландыру құрылымы және өнімнің ішкі нарыққа немесе экспортқа бағытталуы әлі жарияланған жоқ.
Жиі қойылатын сұрақтар
Бұл жоба қайда орналасқан және оған кім инвестиция салады?
Жоба Түркістан облысының Сауран ауданындағы арнайы экономикалық аймақта орналасқан, «Тұран Химия» компаниясының инвестициясымен синтездік аммиак және карбамид зауыты ретінде салынуда.
Жобаның инвестиция көлемі мен өндірістік қуаты қандай?
Облыстық әкімдік жариялаған мәлімет бойынша, инвестиция 200 млн доллар (шамамен 88,38 млрд теңге), жобалық қуаты жылына 250 мың тонна синтездік аммиак және шамамен 300 мың тонна карбамид, 300 жаңа жұмыс орнын ашу жоспарлануда.
Жоба туралы келісім қашан жасалды?
25 қыркүйекте Алматыда өткен Қазақстан-Қытай инвестициялық форумында Түркістан облысының әкімдігі «Тұран Химия» компаниясымен карбамид тыңайтқышы зауытын салу туралы келісімге қол қойды.
Ертеректе жарияланған сандар қазіргімен сәйкес пе?
Сәйкес емес. Ертеректе сыртқа жарияланғаны: инвестиция 70 млрд теңге, жалпы қуаты 300 мың тонна, 150 жұмыс орны; қазір облыстық әкімдіктің мәліметі бойынша 200 млн доллар, синтездік аммиак пен карбамид бөлек есептеледі, 300 жұмыс орны.
Зауыт қашан іске қосылады?
Іске қосылу уақыты әлі жарияланған жоқ; технология мен жабдық жеткізушілері, қаржыландыру құрылымы және өнімнің негізінен ішкі нарыққа бағытталатыны немесе экспортқа шығарылатыны туралы ашық ақпаратта да айтылмаған.