Еуразиялық даму банкі (ЕДБ) Гонконгта алғаш рет dim sum облигацияларын шығарды және қаражат қайда жұмсалатынын ашық айтты: Қазақстан–Қытай шекарасындағы өткізу бекеті мен теміржол желісіне, сондай-ақ Қазақстанда қытайлық компаниялар қатысатын жобаларға.
Шығарылым шарттары
Орналастыру 12 қазанда өтті, банк бұл туралы келесі күні хабарлады. ЕДБ үш жылдық басым қамтамасыз етілмеген облигацияларды 630 млн офшорлық юаньға (CNH) шығарды. Reuters пен National Business есебінше, бұл шамамен 94 млн доллар. Купон тіркелген, жылдық 3,9%. Сұраныс ұсыныстан 2,5 еседен астам асып түсті. Облигациялар Гонконг қор биржасының листингіне енді, бұл – банктің 3,5 млрд долларлық жаңа орта мерзімді ноталар (MTN) бағдарламасы аясындағы алғашқы шығарылым.
Ұйымдастырушылардың бәрі – қытайлық қаржы институттары. China Galaxy International, CICC және CITIC Securities бірлескен жаһандық үйлестіруші болды, Fosun International Securities пен Orient Securities (Hong Kong) бірлескен букраннер қызметін атқарды. Банктің айтуынша, облигацияларды Азиядан да, Еуропа, Таяу Шығыс және Африка (EMEA) өңірінен де инвесторлар сатып алды. Шығарылымға гонконгтық China Chengxin (Asia Pacific), яғни CCXAP агенттігі Ag рейтингін берді. Осы агенттік 7 тамызда ЕДБ-ға алғаш рет ұзақ мерзімді Ag рейтингін «тұрақты» болжаммен берген болатын.
Қаражат қайда барады
Баспасөз хабарламасында екі бағыт аталған. Біріншісі – Қазақстан–Қытай шекарасындағы өткізу бекеті мен теміржол желісінің құрылысы. Екіншісі – Қазақстандағы «қытайлық қатысуы бар» басқа жобалар. Банк мұны нақтылап берген: қытайлық мердігерлер, жеткізушілер, инвесторлар, демеушілер немесе құрылтайшылар қатысатын жобалар.
Нақты қай бекет туралы сөз болып отырғанын ЕДБ көрсетпеген. Ашық деректерде бұған ең жақын келетіні – ҚТЖ салып жатқан ұзындығы 303 шақырымдық Бахты – Аягөз желісі. Ол Қытаймен шекарада тағы бір теміржол өткізу бекетін ашады. 2023 жылғы қаңтарда ЕДБ-ның Техникалық көмек қоры осы желі мен жаңа бекеттің техникалық-экономикалық негіздемесін қаржыландырды, ал банк ТЭН аяқталған соң құрылыстың өзін де қаржыландыруға ниетті екенін мәлімдеген. Сол кезде қосымша жүк ағыны жылына шамамен 20 млн тонна деп бағаланған, ҚТЖ да 2026 жылғы сәуірде осы көрсеткішті атаған. Алайда қазіргі шығарылымның Бахты – Аягөзге тікелей қатысы бар-жоғын банк растаған жоқ, сондықтан біз мұндай байланысты бекітіп айтпаймыз.
Қазақстандағы қытай бизнесі үшін маңызы
ЕДБ-ны 2006 жылы Ресей мен Қазақстан құрған, бас кеңсесі Алматыда. Банкке Армения, Беларусь, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан да мүше. 2026 жылғы маусымның соңында банк портфелінде жалпы құны 22,1 млрд долларлық 348 жоба болған, көлік инфрақұрылымы – негізгі бағыттардың бірі.
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
- Могут ли иностранные компании быть участниками СЭЗ Хоргос – Восточные воротаНет.Мәтін мен негізі →
- Казахстанско-китайский инвестиционный форум Алматы25 сентября 2026 г.Мәтін мен негізі →
- Можно ли резидентам Казахстана рассчитываться между собой в иностранной валютеВалютные операции между резидентами на территории Республики Казахстан запрещены, за исключением случаев, прямо перечи…Мәтін мен негізі →
Бұл шығарылымның ерекшелігі – қаражаттың мақсаты Қытайдың қатысуымен тікелей байланыстырылған. Қазақстандағы нысандарда жұмыс істейтін қытайлық мердігерлер мен жабдық жеткізушілер үшін банкте осындай жобаларға арналған қосымша юань ресурсы пайда болды. ЕДБ-ның өзі бұл ресурс қытай банктерінің бұрыннан бар несие желілеріне қосымша екенін айтады. Төмендегісі – редакцияның бағамы: жоба қытай жабдығын көп сатып алатын болса, юаньмен қаржыландыру артық айырбас операциясын азайтады. Бірақ банк несиелік шешімді әр жоба бойынша жеке қабылдайды, облигация шығарылғаны белгілі бір нысан қаржы алды деген сөз емес.
Биылғы юань қарыздары
2026 жылы қазақстандық эмитенттер юаньмен қарызды жиірек алып жүр. Сәуірде «Самұрық-Қазына» Қытайдың ішкі нарығында 3 млрд юаньдық алғашқы үш жылдық панда-облигацияларын 2,18% кірістілікпен орналастырды. Қаржы министрлігі мамыр мен қыркүйекте жалпы сомасы 10 млрд юань болатын екі егемендік шығарылым жасады; қыркүйектегі шығарылымның үш жылдық траншы 1,82%, бес жылдығы 1,95% мөлшерлемемен өтті.
Бұл мөлшерлемелерді ЕДБ-ның 3,9%-ымен тікелей салыстыру дұрыс емес. Панда-облигациялар материктік Қытайдың банкаралық нарығында, ал dim sum Гонконгтың офшорлық нарығында орналастырылады. Олардың өтімділігі мен инвесторлар құрамы әртүрлі, эмитенттер мен мерзімдер де бірдей емес. Ең бастысы – үрдіс: Қазақстандағы жобаларға юань қаржысын енді мемлекет те, мемлекеттік қор да, көпжақты даму банкі де тартып отыр.
Әрі қарай не күтуге болады
3,5 млрд долларлық MTN бағдарламасының аз ғана бөлігі пайдаланылды. Жаңа шығарылымдар бола ма, көлемі қандай болады – ЕДБ хабарламаған. Өткізу бекеті мен теміржолға қанша қаржы бөлінетіні банк тиісті несие келісімдерін жариялағанда белгілі болады.
Мұқабадағы сурет – жасанды интеллект жасаған иллюстрация, нақты фотосурет емес.
Дереккөздер:
ЕДБ, баспасөз хабарламасы, https://eabr.org/press/releases/evraziyskiy-bank-razvitiya-razmestil-debyutnye-dim-sam-obligatsii-v-gonkonge/
ЕДБ, ағылшын тіліндегі хабарлама (Public арқылы), https://www.pubt.io/view/74D990C201FB74555FFD25ACEAC1F2004015BA09
Reuters (The Moscow Times арқылы), https://ru.themoscowtimes.com/2026/10/13/eabr-razmestil-trekhletnie-dim-sum-bonds-na-630-mln-yuaney-v-gonkonge-a208455
Kazakhstan Today, https://www.kt.kz/rus/finansy/obligatsii_dim_sam_eabr_privlek_630_mln_yuaney_na_proekty_1378002020.html
National Business, https://nationalbusiness.kz/news/eabr-zanyal-u-kitaytsev-bolee-90-mln-na-stroitelstvo-pogranichnogo-perehoda-8d84a2/
Trend, https://www.trend.az/casia/kazakhstan/4234124.html
CCXAP, ЕДБ рейтингі, https://ccxap.com/zh-hans/rating_result/detail/1739/
ЕДБ, Аягөз – Бахты ТЭН (2023), https://eabr.org/press/releases/fond-tekhnicheskogo-sodeystviya-eabr-predostavil-finansirovanie-dlya-razrabotki-teo-stroitelstva-zhe/
Rail-news.kz, https://rail-news.kz/ru/infrastructure/24239-sroki-stroitelstva-zeleznodoroznoi-linii-baxty-aiagoz-vziaty-na-osobyi-kontrol.html
Kazinform, https://www.inform.kz/ru/kitayskiy-bank-finansiruet-stroitelstvo-novogo-pogranichnogo-perehoda-s-knr-42232c
«Самұрық-Қазына», https://sk.kz/press-center/news/78952/?lang=ru
AIX («Самұрық-Қазына» панда-облигациялары), https://www.aixkz.com/en/pages/news/view/historic-milestone-for-the-central-asian-capital-markets-debut-panda-bond-of-samruk-kazyna
AIX (екінші егемендік шығарылым), https://www.aixkz.com/en/pages/news/view/second-sovereign-panda-bond-listed-on-aix
Forbes.kz, https://forbes.kz/articles/minfin-kazahstana-razmestil-panda-obligatsii-na-66-mlrd-yuaney-303186
Негізгі деректер
- Еуразиялық даму банкі 12 қазанда Гонконгте алғашқы димсам облигацияларын шығаруды аяқтады, көлемі 630 млн офшорлық юань, мерзімі 3 жыл, купондық мөлшерлемесі 3.9%.
- Осы облигацияларға жазылым 2.5 еседен асты, олар Гонконг қор биржасында тіркелді және Еуразиялық даму банкінің 3,5 млрд АҚШ доллары көлеміндегі орта мерзімді ноталар бағдарламасы бойынша алғашқы шығарылым болып табылады.
- Еуразиялық даму банкінің мәлімдеуінше, тартылған қаражат Қазақстан—Қытай шекара бекеттері мен теміржол желілерін салуға, сондай-ақ Қазақстанда қытайлық тарап қатысатын жобаларға жұмсалады.
- Еуразиялық даму банкінің штаб-пәтері Алматыда орналасқан, ол 2006 жылы Ресей мен Қазақстанның бастамасымен құрылған; 2026 жылғы маусымның соңына қарай жиынтық инвестициялық портфелі 348 жоба мен 22,1 млрд АҚШ долларын құрайды.
- Бақты—Аягөз теміржолының жалпы ұзындығы 303 шақырым, оны «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы салуда; 2023 жылы Еуразиялық даму банкінің техникалық көмек қоры оған техникалық-экономикалық негіздеме жасауға қаражат бөлген.
- China Chengxin Asia Pacific биылғы жылдың 7 тамызында Еуразиялық даму банкіне алғаш рет Ag ұзақ мерзімді кредиттік рейтингін берді, болжамы тұрақты.
Жиі қойылатын сұрақтар
Еуразиялық даму банкі бұл жолы қандай облигация шығарды?
12 қазанда Гонконгте алғашқы димсам облигацияларын шығару аяқталды; ол 3 жылдық бірінші кезектегі кепілсіз облигациялар, көлемі 630 млн офшорлық юань, купондық мөлшерлемесі 3.9%, жазылым коэффициенті 2.5 еседен асты, Гонконг қор биржасында тіркелді.
Бұл тартылған қаражат қандай жобаларға бағытталады?
Банктің баспасөз хабарламасында екі бағыт көрсетілген: біріншісі — Қазақстан—Қытай шекара бекеттері мен теміржол желілерін салу; екіншісі — Қазақстан аумағында қытайлық мердігерлер, жеткізушілер, инвесторлар, бастамашылар немесе бірлескен құрылтайшылар қатысатын жобалар.
Бұл қаражат Бақты—Аягөз теміржолына бағыттала ма?
Банк нақты шекара бекеттері мен желілерді атамаған. Ашық дереккөздерде Бақты—Аягөз теміржолы сәйкес келетін тірек болып табылады: 2023 жылы Еуразиялық даму банкінің техникалық көмек қоры оған техникалық-экономикалық негіздеме жасаған, алайда бұл жолғы қаражат сол желіге бағыттала ма, банк әзірге түсіндірген жоқ.
3.9% купондық мөлшерлемені Қазақстанның панда облигацияларының мөлшерлемесімен тікелей салыстыруға бола ма?
Тікелей салыстыруға болмайды. Панда облигациялары Қытайдың ішкі банкаралық нарығында, ал димсам облигациялары Гонконгтің офшорлық нарығында шығарылады; екі нарықтың өтімділік жағдайы мен инвесторлар құрылымы өзгеше, эмитенттер мен мерзімдер де әртүрлі.
Қазақстандағы қытайлық кәсіпорындар бұл қаражатты тікелей ала ала ма?
Қаражаттың мақсаты қытайлық тарап қатысатын жобаларға бағытталған, бірақ әрбір жобаның несие алу мүмкіндігі мен шарттары банктің жеке бекітуінен өтуі тиіс; облигация шығарудың өзі қандай да бір нақты жобаның қаржыландырылғанын білдірмейді.