Транскаспий халықаралық көлік бағыты бойынша контейнер транзиті 2026 жылдың сегіз айында 44,2 мың TEU-ге жетті. Бұл 2025 жылғы қаңтар–тамыздағы 28 мың TEU-ден 16,2 мың TEU, яғни 58% көп. Қытайдан жөнелтілген контейнер пойыздары 228-ден 419-ға дейін көбейді: 191 пойызға немесе 84%-ға артық. Бағыт қатысушылары талқылаған мақсат — 2026 жылы 600 пойыз, 2027 жылы 800–1000 пойыз.
Деректер қайдан алынды
Бұл сандарды ҚТЖ 15 қыркүйекте Болгарияда өткен ТМТМ халықаралық қауымдастығы жұмыс тобының отырысы қорытындысы бойынша жариялады. Қазақстан делегациясын ҚТЖ басқарма төрағасының орынбасары Ерлан Қойшыбаев басқарды. Кейін дәл осы деректерді InfraNews пен Index1520 келтірді, ал 9 қазанда Kazpravda.kz жеке материал шығарды. Басылымдар арасында сандық айырмашылық жоқ. Дегенмен бәрінің бастапқы көзі бір — ҚТЖ-ның өз статистикасы.
Қарқын жете ме
Былтыр қаңтар–тамызда айына орта есеппен 29-дан аз пойыз жөнелтілсе, биыл шамамен 52 пойыз. Жылдық 600 мақсатқа жету үшін қыркүйек–желтоқсанда тағы 181-ге жуық пойыз керек, бұл айына 45 шамасында. Есеп жүзінде бұл қазіргі орташа көрсеткіштен төмен. Алайда ҚТЖ айлық бөліністі жарияламайды, ал қорытынды Каспийдегі паромдарға, айлақтарға және жүк ауыстыру жылдамдығына байланысты болады.
44 мың мен 77 мың неге бір нәрсе емес
ҚТЖ бағыт бойынша транзиттік контейнерлерді санайды; InfraNews бағалауынша, бұл іс жүзінде тек Қытай — Еуропа қатынасы. Басылымдарда тағы бір сан жиі кездеседі: 2025 жылы шамамен 77 мың TEU, 2024 жылмен салыстырғанда 36% өсім. Оны Kazpravda.kz те, InfraNews та келтіреді; соңғысы ARFC қауымдастығының деректеріне сілтеме жасайды. InfraNews пікірінше, бұл көлемге Қытайдың Әзербайжан, Грузия, Түркиямен саудасындағы жүктер де кіреді. Сегіз айдағы 44,2 мыңды өткен жылғы 77 мыңмен қатар қойсақ, «құлдырау болды» деген қате қорытынды шығуы мүмкін.
Тағы не талқыланды
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
Жұмыс тобы екі жобаны қарады: контейнер пойыздарын арнайы кемелермен тасымалдау кезінде тараптардың өзара іс-қимылы мен жауапкершілігі туралы келісім және осы кемелердің кепілдендірілген жүктелуі туралы келісім. Сондай-ақ 2027 жылға арналған бас жүктер мен контейнерлер тарифі, маршрутқа қосымша теңіз флотын тарту және Каспий порттарындағы айлақтардың жұмысы талқыланды. Нақты тарифтер жарияланған жоқ.
ТМТМ қауымдастығы 2017 жылдан бері белсенді жұмыс істейді, оған 11 елдің 26 компаниясы — темір жол әкімшіліктері, порттар, кеме қатынасы және логистика операторлары кіреді.
Қытайлық жүк иелеріне не маңызды
Пойыз санының өсуі әр учаскеде бос орын бар дегенді білдірмейді. Каспийдегі паромдар мен айлақтар отырыста бөлек аталды, сондықтан брондау алдында тасымалдаушыдан кеме кестесі мен жүк ауыстыру тәртібін нақтылаған дұрыс.
Экспедиторлардың ұсыныстарын салыстырғанда, олар көлемді қандай әдіспен есептейтінін және маршруттың қай бөлігі туралы айтып отырғанын сұраңыз.
2027 жылғы тарифтер әлі талқылану сатысында. Тасымалдаушының жазбаша коммерциялық ұсынысына сүйену керек.
Мұқаба — ЖИ жасаған иллюстрация; ол фотосурет емес және сипатталған оқиғаларды тікелей бейнелемейді.
Дереккөздер:
«Железнодорожник Казахстана» (rail-news.kz), https://rail-news.kz/index.php/ru/news/24850-globalnyi-tranzit-kliucevye-itogi-zasedaniia-tmtm-v-bolgarii.html
Zakon.kz (ҚТЖ пресс-релизі), https://www.zakon.kz/press-relizy/6531493-globalnyy-tranzit-itogi-zasedaniya-transkaspiyskogo-mezhdunarodnogo-transportnogo-marshruta-v-bolgarii.html
Kazpravda.kz, https://kazpravda.kz/n/konteynernye-perevozki-po-srednemu-koridoru-vyrosli-na-58-za-god/
InfraNews, https://www.infranews.ru/novosti/71493-ktzh-kontejnernyj-trafik-po-tmtm-v-soobshhenii-kitaj-evropa-vyros-za-8-mesyatsev-na-58-do-44-2-tys-teu/
Index1520, https://index1520.com/news/chislo-kitayskikh-konteynernykh-poezdov-na-marshrute-tmtm-za-yanvar-avgust-vyroslo-na-84/