J.P. Morgan Қазақстанның мемлекеттік облигацияларын GBI-EM индексінің оң бақылау тізіміне енгізді: алдын ала үлесі 0,48%, бағалау 12 айға дейін созылады

Қазақстанның мемлекеттік облигациялары әлемдегі ірі индекстердің біріне жақындады. Ұлттық Банктің 8 қазандағы хабарлауынша, J.P. Morgan 7 қазанда Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарын Index Watch-Positive мәртебесіне ауыстырғанын ресми жариялады. Бұл – дамушы нарықтардың ұлттық валютадағы мемлекеттік облигациялар индексіне (GBI-EM) енгізу мүмкіндігі қаралатын оң бақылау тізімі. Қаржы министрлігі де сол күні бұл шешім банктің 2026 жылғы индекстік жіктемесін қайта қарау қорытындысы екенін растады.

Бір нәрсені ажыратып алған жөн: бұл әзірге индекске қосылу емес. Оң тізім – бағалау кезеңі, ол 12 айға дейін созылады, түпкі шешім содан кейін белгілі болады.

Не бағаланады

Ұлттық Банк пен Қаржы министрлігінің айтуынша, J.P. Morgan үш нәрсеге қарайды: халықаралық инвесторлардың мемлекеттік бағалы қағаздар нарығына, оның ішінде халықаралық клиринг және есеп айырысу инфрақұрылымы арқылы кіру мүмкіндігі; индекс талаптарына сай облигациялардың өтімділігі; есеп айырысу-депозитарлық инфрақұрылымның дамуы.

Ұлттық Банк халықаралық есеп айырысу-депозитарлық инфрақұрылымды дамытуды алдағы жұмыстың негізгі бағыттарының бірі деп атады. Басқаша айтқанда, шетелдік инвестор облигацияны кедергісіз сатып алып, сақтап, қайта сата ала ма – мәселенің түйіні осында.

Алдын ала үлесі – 0,48%

Ұлттық Банк келтірген J.P. Morgan бағасы бойынша, Қазақстан GBI-EM Global Diversified индексіне енсе, оның алдын ала үлесі шамамен 0,48% болады. Ел индексте Қытай, Үндістан, Индонезия, Мексика сияқты нарықтармен қатар тұрады.

Үлес шағын, бірақ инвестордың түрі өзгереді. Индексті қадағалайтын қорлар облигацияны жеке жоба үшін емес, елдің индекстегі салмағына қарай сатып алады. Мұндай қаражат әдетте тұрақтырақ, бірақ есеп айырысуға, ақпаратты ашуға және ережелердің болжамдылығына талабы жоғары.

J.P. Morgan нені атап өтті

Ұлттық Банктің жеткізуінше, J.P. Morgan есебінде бастапқы дилерлер институтының енгізілуі, қайталама нарықтағы сауда көлемінің өсуі (J.P. Morgan дерегі бойынша, орташа айлық көлем жыл басынан бері 86%-ға артқан), Capital Markets Kazakhstan ақпараттық порталының іске қосылуы, Азия даму банкінің қолдауымен шетелдік инвесторларға арналған жергілікті облигация нарығы бойынша нұсқаулықтың (Bond Market Guide for Kazakhstan) шығуы және Қазақстанның АСЕАН+3 облигация нарықтары форумына қатысуы оң бағаланған.

Қаржы министрлігі индекске енгізу шетелдік инвесторлар базасын кеңейтіп, өтімділікті арттырады және қарыз алу құнын төмендетеді деп күтеді. Бұл – ведомствоның болжамы, ол қаншалықты жүзеге асатынын бағалау нәтижесі мен нарық жағдайы көрсетеді.

Пайыздық аясы

Жаңалық ақша-кредит саясаты жұмсарып жатқан кезеңге тұспа-тұс келді. Ұлттық Банк базалық мөлшерлемені маусымда, шілдеде және қыркүйекте төмендетті; 7 қыркүйектен бастап ол 16,25%, дәлізі 15,25–17,25%. Келесі шешім 23 қазанда Астана уақытымен сағат 12:00-де жарияланады. Ұлттық статистика бюросының дерегінше, жылдық инфляция қыркүйекте 9,3%-ға дейін баяулады (тамызда – 9,8%).

Қытайлық инвесторлар үшін мәні

Қазақстанда жұмыс істеп, теңгемен қарыз алатын қытайлық компаниялар үшін индекстік қаражаттың мемлекеттік облигациялар нарығына келуі уақыт өте келе ел ішіндегі пайыздық мөлшерлемелер мен облигация шығару шарттарына әсер етуі мүмкін.

Сонымен бірге Қазақстан юаньмен де қарыз алып жатыр: Қаржы министрлігі биыл Қытайдың банкаралық нарығында екі рет панда-облигация шығарды, ҚМГ мен Даму банкі dim sum облигацияларын орналастырды. Юань арқылы қаржыландыру қытай капиталына, ал теңгедегі мемлекеттік облигациялар нарығын ашу жаһандық индекстік қорларға бағытталған.

Теңге активтеріне қызығушылық танытқан қаржы ұйымдары бақылау кезеңінде үш көрсеткішті қадағалағаны жөн: халықаралық есеп айырысу жүйелері арқылы қолжетімділік, бейрезиденттердің үлесі және қайталама нарықтың өтімділігі. Теңгедегі облигацияларға салым валюталық тәуекел мен өтімділік тәуекелін қамтиды; материал ақпараттық сипатта, инвестициялық кеңес емес.

Дереккөздер:
Қазақстан Ұлттық Банкі, 2026 жылғы 8 қазан: https://nationalbank.kz/ru/news/informacionnye-soobshcheniya/20432
Kazpravda (Қаржы министрлігіне сілтеме жасап), 2026 жылғы 8 қазан: https://kazpravda.kz/n/kazahstanskie-gosobligatsii-popali-v-pozitivnyy-spisok-jp-morgan-dlya-indeksa-gbi-em/
The Astana Times: https://astanatimes.com/2026/10/kazakhstans-government-securities-added-to-j-p-morgan-watchlist-for-potential-gbi-em-inclusion/
Qazinform, 2026 жылғы 8 қазан: https://qazinform.com/news/jp-morgan-places-kazakhstan-on-watchlist-for-emerging-markets-bond-index-1ee514
Ұлттық Банк, базалық мөлшерлеме бойынша шешімдер кестесі: https://nationalbank.kz/ru/news/grafik-prinyatiya-resheniy-po-bazovoy-stavke/rubrics/2365
ҰСБ, 2026 жылғы қыркүйектегі инфляция: https://stat.gov.kz/news/2026-zhyl-y-yrk-yektegi-aza-stan-respublikasynda-y-inflyatsiya/