Жыл басынан бері теңге айтарлықтай нығайды. 13 қазандағы Үкімет отырысында Ұлттық банк төрағасының бірінші орынбасары Ерулан Жамаубаев тоғыз айда ұлттық валюта долларға қатысты 13,7%-ға нығайып, 440,5 теңгеге жеткенін хабарлады.
Ұлттық банктің түсіндірмесі
Жамаубаев үш факторды атады. Біріншісі – мұнай мен негізгі экспорт тауарларының бағасы жоғары болған кезде валюта ұсынысының артуы, ал сұраныс орташа. Екіншісі – ақша-несие жағдайы. Үшіншісі – бейрезиденттердің Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарына салымы: жыл басынан 786 млрд теңгеге өсіп, 2,6 трлн теңгеге жетті.
Осы кезеңде Ұлттық қордан биржада 2,8 млрд доллар валюта сатылды, «айналық» операциялар аясында 3,2 трлн теңге өтімділік алынды. Реттеуші икемді айырбас бағамы режимін сақтайтынын, бұл экономиканың сыртқы өзгерістерге бейімделуіне көмектесетінін айтты.
Екінші жағы
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
- Можно ли резидентам Казахстана рассчитываться между собой в иностранной валютеВалютные операции между резидентами на территории Республики Казахстан запрещены, за исключением случаев, прямо перечи…Мәтін мен негізі →
- Как иностранцу начать инвестировать в КазахстанОбычно три шага.Мәтін мен негізі →
- Экспорт агропродукции Казахстана в КитайВ 2025 г.Мәтін мен негізі →
Сол отырыста Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұмаңғарин теңгенің нығаюын экспорт салалары мен бюджет табысын тежейтін факторлардың бірі ретінде атады. Қыркүйекте жылдық инфляция 9,3%-ға дейін баяулады, Үкіметтің міндеті – жыл соңына дейін оны 10%-дан төмен ұстау.
Қытай бизнесі үшін маңызы
Табысы теңгемен түсіп, шығыны юань не долларда болатын компаниялар үшін (импорт пен дистрибуция, жергілікті құрастыру, мердігерлік) күшті теңге айырбастаудан кейінгі маржаны жақсартады. Бірақ бағам өзгермелі, сондықтан биылғы нығаюды ұзақ мерзімді бюджетке енгізу қатерлі. Қытайлық экспорттаушыларға теңгедегі баға мен есеп айырысу шарттарын қайта қарау пайдалы. Инвестициялық модельдерде бірнеше бағам сценарийін есептеп, Ұлттық банктің ресми деректерін бақылаған жөн. Материал бағам болжамы немесе инвестициялық кеңес емес.
Материал ЖИ көмегімен дайындалып, редакция дереккөздер бойынша тексерді; мұқаба – ЖИ жасаған иллюстрация, фотосурет емес.
Дереккөздер:
- Tengrinews.kz: https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/pochemu-ukrepilsya-tenge-podeshevel-dollar-chto-dalshe-610710/
- 24KZ: https://24.kz/ru/news/economyc/798960-tenge-ukrepilsya-na-13-7-za-devyat-mesyatsev-v-natsbanke-obyasnili-prichiny
- Kazinform: https://www.inform.kz/ru/kazahstan-podvel-ekonomicheskie-itogi-zadevyat-mesyatsev-f70585aa
- ҚР Премьер-министрінің сайты (ҰЭМ баяндамасы): https://primeminister.kz/ru/news/rost-vvp-kazahstana-po-itogam-devyati-mesyacev-tekushchego-goda-sostavil-42-31989
Негізгі деректер
- Қазақстан Ұлттық Банкінің мәлімдеуінше, 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында теңге АҚШ долларына қатысты 13.7%-ға нығайды.
- Қазақстан Ұлттық Банкінің мәлімдеуінше, мұнай бағасы мен негізгі экспорттық тауарлар бағасының жоғары болуы валюта ұсынысын арттырды.
- Резидент еместер Қазақстанның мемлекеттік облигацияларын үздіксіз сатып алып, шетелдік ұсталым жыл ішінде 7 860 жүз миллион теңгеге артты.
- Шетелдік инвесторлар ұстаған Қазақстанның мемлекеттік облигациялары 2.6 трлн теңгеге жетті.
- Қазақстанның Ұлттық қоры сол кезеңде биржада 28 жүз миллион АҚШ долларына валюта сатты.
- Қазақстан Ұлттық Банкі еркін қалқымалы валюта бағамы режимін жалғастыратынын мәлімдеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Алғашқы тоғыз айда теңге АҚШ долларына қатысты қаншаға нығайды?
Жамаубаев 13 қазандағы үкімет отырысында 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында теңгенің АҚШ долларына қатысты 13.7%-ға нығайғанын, 1 АҚШ доллары 440.5 теңгеге тең екенін мәлімдеді.
Қазақстан Ұлттық Банкі теңгенің нығаюын қалай түсіндірді?
Ұлттық Банк үш себепті атады: мұнай бағасы мен негізгі экспорттық тауарлар бағасының жоғары болуы, ақша-несие жағдайлары, сондай-ақ резидент еместердің Қазақстанның мемлекеттік облигацияларын үздіксіз сатып алуы.
Шетелдік инвесторлар ұстаған Қазақстанның мемлекеттік облигацияларында қандай өзгерістер болды?
Шетелдік инвесторлардың ұсталымы жыл басынан бері 7 860 жүз миллион теңгеге артып, 2.6 трлн теңгеге жетті.
Қазақстанның Ұлттық қоры сол кезеңде қандай валюталық операциялар жүргізді?
Ұлттық қор биржалық нарықта 28 жүз миллион АҚШ долларына валюта сатты, тиісті «айна» операциялары арқылы жиынтығы 3.2 трлн теңге өтімділік қайтарып алынды.
Теңгенің нығаюы қытайлық кәсіпорындарға қалай әсер етеді?
Бастапқы мәтінде табысы теңгемен, ал шығындары юаньмен немесе АҚШ долларымен есептелетін кәсіпорындар үшін теңгенің нығаюы валюта айырбастаудан кейінгі пайданы жақсартатыны атап өтілген; алайда бағам екі бағытта да қалқымалы болғандықтан, биылғы өсімді қалыпты жағдай деп ұзақ мерзімді бюджетке енгізуге болмайды.