ҚХР Қаржы министрлігі мен Мемлекеттік салық басқармасы 12 қазанда экспорттық салық қайтарымын өзгерту туралы 2026 жылғы № 29 бірлескен хабарландыру жариялады. Негізгі өзгеріс жаңа энергия көздеріндегі көліктерге (NEV) қатысты: 2027 жылғы 1 сәуірден бастап экспорт кезіндегі ҚҚС қайтарымының мөлшерлемесі 13%-дан 9%-ға төмендейді. Сол күннен бастап электрондық темекі құрылғыларына және соған ұқсас тауарларға ҚҚС қайтарымы толық алынып тасталады. Тізімдегі акцизделетін тауарлар бойынша экспорттағы тұтыну салығын қайтару немесе босату тәртібі өзгермейді.
Қай мөлшерлеме қолданылатынын Қытайдағы экспорттық кедендік декларацияда көрсетілген күн шешеді. 2027 жылғы 31 наурызға дейін (қоса алғанда) ресімделген көліктерге 13%, 1 сәуірден бастап ресімделгендерге 9% қолданылады. Көліктің Қазақстанға қашан жеткені немесе қазақстандық кеденнен қашан өткені бұл жерде есепке алынбайды.
Өзгеріс қамтитын тауарлар 1-қосымшада берілген: Қытай кеден кодтары бойынша 67 позиция, бәрі дайын көлік құралдары. Олардың қатарында тек электр қозғалтқышы бар ер-тартқыштар, 10 және одан көп орындық автобустар мен жүк көліктері; бензин немесе дизель қозғалтқышы бар, сыртқы көзден зарядталатын гибрид жеңіл көліктер (қозғалтқыш көлеміне қарай бөлінген); тек электр қозғалтқышы бар жолаушы көліктері; жолсыз жерге арналған электр жетекті өздігінен аударғыштар, сондай-ақ зауыт, қойма, порт және әуежайларда қолданылатын электр тартқыштар мен арбалар бар. Тізімде бөлшектерге арналған жеке кодтар жоқ.
Бұл шешімнің алғышарты болған. 8 қаңтарда екі ведомство 2026 жылғы № 2 хабарландыру шығарған еді: 2026 жылғы 1 сәуірден фотоэлектрлік өнімге ҚҚС қайтарымы тоқтатылды, аккумуляторлар бойынша мөлшерлеме 2026 жылғы 1 сәуір мен 31 желтоқсан аралығында 9%-дан 6%-ға түсті, ал 2027 жылғы 1 қаңтардан мүлде алынып тасталады. Енді кезек дайын электромобильдер мен гибридтерге келді. Yicai басылымының жазуынша, 2019 жылғы сәуірдегі ҚҚС реформасынан бері NEV үшін бұл мөлшерлеме 13% деңгейінде, яғни іштен жану қозғалтқышы бар көліктермен бірдей болып келген.
Өзгеріс экспорттың ең жоғары кезеңіне тұспа-тұс келді. Синьхуа мен Cailian Press Қытай автоөндірушілер қауымдастығының дерегін келтіреді: қыркүйекте Қытай 1,053 млн автокөлік экспорттаған, оның 571 мыңы NEV, бұл өткен жылғы деңгейден 2,6 есе көп. Қатарынан төрт ай бойы NEV автоэкспорттың жартысынан астамын құрап отыр.
Төрт пайыздық тармаққа азаю ең алдымен экспорттаушының өзіндік құнына әсер етеді: кіріс ҚҚС-тың аз бөлігі қайтарылады, айырманы компания не өзі көтереді, не бағаға қосады. Қытай жеңіл автокөлік қауымдастығының (CPCA) басшысы Цуй Дуншу Yicai мен Cailian Press-ке берген пікірінде қысқа мерзімде табысы төмен, көп сатылатын арзан модельдерге салмақ көбірек түсетінін, премиум сегмент мұны жеңілірек көтеретінін айтты. Оның бағалауынша, экспорт өсімі өндірістік тізбек пен өнім сапасына сүйенеді, сондықтан бағыт өзгермейді, керісінше шетелде локализация жеделдеуі мүмкін. Қытай автодилерлер қауымдастығының сарапшысы Ли Яньвэй сервистік желісі мен беделі қалыптасқан брендтердің бағаны көтеруге мүмкіндігі бар екенін, ал арзан бағамен ғана бәсекелесетіндерге қиынырақ болатынын атап өтті. Бұл – нарық сарапшыларының пікірі; нақты маркалардың экспорттық бағасы қалай өзгеретінін компаниялардың өз шешімдері көрсетеді.
Қазақстан үшін мұның мәні неде.
Осы жаңалыққа қатысты нормалар
- Как рассчитать таможенные платежи при ввозе оборудования через Хоргос?При ввозе оборудования из Китая (в т.ч.Мәтін мен негізі →
- Какие основные налоги в Казахстане и какой Налоговый кодекс действует?Действует Налоговый кодекс РК № 214-VIII от 18.07.2025, введён с 01.01.2026; прежний кодекс № 120-VI утратил силу (ст.Мәтін мен негізі →
Біріншіден, өзгеріс тек Қытайдағы экспорт жағына қатысты. Қазақстанға әкелу кезіндегі баж, ҚҚС және өзге төлемдерге хабарландыру әсер етпейді, олар бұрынғыдай Қазақстан ережелерімен айқындалады.
Екіншіден, қытай маркалары Қазақстан нарығында едәуір үлеске ие. LS басылымының хабарлауынша, Allur вице-президенті Максим Мягчилов қыркүйекте 2026 жылдың сегіз айында ресми жаңа көлік нарығындағы қытай брендтерінің үлесі 44% болғанын айтқан. Сол материалда қарашада Қостанайдағы «Сарыарқа Автопром» зауытында Li Auto L6, L7 және L9 модельдерін ірі тораптық құрастыру басталатыны, алғашқы кезеңде өнім ішкі нарыққа арналатыны айтылған. Мұндай жобалар үшін тораптар мен бөлшектер қандай кодпен декларацияланатыны және олардың тізімге кіретін-кірмейтіні нақты сыныптамаға байланысты, сондықтан мұны кеден брокері мен салық органдарынан алдын ала нақтылаған жөн.
Үшіншіден, өзгеріс күшіне енгенге дейін шамамен бес жарым ай қалды. Қытайдан дайын көлік сатып алатын қазақстандық дилерлер 2027 жылғы сәуірден кейін жеткізілетін келісімшарттарда қайтарым өзгерісі бағаға қалай әсер ететінін жеткізушімен қазірден келісіп алғаны дұрыс. Қытайлық экспорттаушылар жөнелту кестесін декларация күніне қарай қайта жоспарлауға мәжбүр болады.
Хабарландырулар мен қосымшалардың толық мәтіні ҚХР Қаржы министрлігінің салық саясаты департаменті сайтында және Мемлекеттік салық басқармасының нормативтік құжаттар базасында жарияланған.
(Сурет жасанды интеллект арқылы жасалған, фотосурет емес және жаңалықтағы оқиғаны тікелей бейнелемейді.)
资料来源：
Ministry of Finance of China, Tax Policy Department – Announcement No. 29 of 2026: https://szs.mof.gov.cn/zhengcefabu/202610/t20261012_4002592.htm
State Taxation Administration policy database – Announcement No. 29 of 2026 with Annex 1 (NEV product list): https://fgk.chinatax.gov.cn/zcfgk/c102416/c5252906/content.html
State Taxation Administration policy database – Announcement No. 2 of 2026: https://fgk.chinatax.gov.cn/zcfgk/c102416/c5246745/content.html
Xinhua: https://english.news.cn/20261012/e4ee511f92b74082873f48de3e7abb2d/c.html
Yicai (published by 21jingji.com): https://www.21jingji.com/article/20261013/herald/f708105542f4d569a5b4ec7427a97755.html
Cailian Press (CLS): https://www.cls.cn/detail/2502674
LS (lsm.kz): https://lsm.kz/v-kazahstane-zapuskaetsya-proizvodstvo-avtomobilej
Негізгі деректер
- ҚХР Қаржы министрлігі мен Мемлекеттік салық басқармасының 2026 жылғы № 29 хабарламасында 2027 жылғы 1 сәуірден бастап жаңа энергия көлік құралдары бойынша ҚҚС экспорттық қайтарым мөлшерлемесі 13%-дан 9%-ға төмендейтіні нақтыланған.
- Қытайдың жаңа энергия көлік құралдары бойынша экспорттық қайтарым мөлшерлемесінің қолданылуы экспорттық кедендік декларацияда көрсетілген экспорт күніне қарай айқындалады, көліктің Қазақстанға жеткізілу уақытына немесе кедендік тазарту уақытына байланысты емес.
- Хабарламаның 1-қосымшасында Қытайдың кедендік тауар кодтары бойынша 67 тармақ дайын көлік құралдары санаты келтірілген; олар толық электрлі жолаушылар көліктері мен жүк көліктерін, зарядталатын гибридті жеңіл автомобильдерді және т.б. қамтиды, бірақ қосалқы бөлшектер жеке көрсетілмеген.
- Бұл саясат Қытайдың экспорттық қайтарымын ғана өзгертеді, Қазақстанның импорттық кедендік бажына, ҚҚС-қа және басқа да салықтар мен алымдарға қатысы жоқ.
- Қазақстандық LS медиасының хабарлауынша, Allur тобының вице-президенті биылғы алғашқы 8 айда Қазақстанның ресми жаңа автомобиль нарығында қытай брендтерінің үлесі 44% болғанын айтты.
- Li Auto қараша айында Қостанайдағы Saryarka AvtoProm зауытында ірі тораптық құрастыру әдісімен L6, L7, L9 модельдерін өндіруді жоспарлап отыр; бастапқыда Қазақстанның ішкі нарығына бағытталады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жаңа энергия көлік құралдарының экспорттық қайтарым мөлшерлемесі қашаннан бастап төмендейді?
2027 жылғы 1 сәуірден бастап жаңа энергия көлік құралдары бойынша ҚҚС экспорттық қайтарым мөлшерлемесі 13%-дан 9%-ға төмендейді.
13% немесе 9% қолданылатыны қай күнге қарай анықталады?
Экспорттық тауарлардың кедендік декларациясында көрсетілген экспорт күніне қарай: 2027 жылғы 31 наурыз және оған дейін кедендік рәсімделген көліктер 13% бойынша, 1 сәуір және одан кейін рәсімделгендер 9% бойынша өңделеді. Бұл күн көліктің Қазақстанға қашан жеткізілгеніне және Қазақстанда кедендік тазартудың қашан аяқталғанына байланысты емес.
Бұл өзгеріс Қазақстанның импорттық салықтары мен алымдарына әсер ете ме?
Хабарлама Қытайдың экспорттық қайтарымын ғана өзгертеді, Қазақстанның импорттық кедендік бажына, ҚҚС-қа және басқа да салықтар мен алымдарға қатысы жоқ. Көлік елге кіргеннен кейін оның салық салынуы Қазақстанның қолданыстағы ережелеріне сәйкес жүргізіледі.
Қай өнімдер әсер ететін тізімге кіреді?
Хабарламаның 1-қосымшасында Қытайдың кедендік тауар кодтары бойынша 67 тармақ дайын көлік құралдары санаты келтірілген; олар толық электрлі жолаушылар көліктері мен жүк көліктерін, зарядталатын гибридті жеңіл автомобильдерді және т.б. қамтиды, бірақ қосалқы бөлшектер жеке көрсетілмеген.
Қазақстанда қытай брендтерінің автомобильдерін құрастыру кезінде неге назар аудару керек?
Қытайдан жөнелтілетін жинақталымдар мен бөлшектердің қандай тауар кодымен декларацияланатыны, дайын көлік тізіміне кіретін-кірмейтіні нақты кедендік жіктелуге байланысты айқындалады. Кедендік брокермен және құзыретті салық органымен алдын ала тексерген жөн, өз бетінше қорытынды жасауға болмайды.