Жаңалықтар

据哈萨克斯坦总理网站10月27日消息，第一副总理纳利巴耶夫主持公路行业改革工作组会议，国家公路公司ҚазАвтоЖол董事长依马纳舍夫汇报阶段性成果，会议讨论了筑路材料供应、轴载与尺寸管控、技术监督和道路沥青质量。该工作组于10月14日成立，总理要求12月1日前提出包括立法措施在内的深化改革建议。

据哈萨克斯坦总理网站10月23日消息，哈萨克斯坦副总理兼国民经济部长塞里克·日乌曼加林会见德国新任驻哈大使海克·派奇，双方讨论工业合作、吸引投资和运输走廊建设。消息称，去年哈德贸易额为45亿美元，增长13.4%；自2005年以来德国累计对哈投资达80亿美元，在哈德资企业超过1100家。

据哈萨克斯坦总理网站10月20日消息，哈萨克斯坦总理奥尔扎斯·别克捷诺夫在杜尚别出席上海合作组织成员国政府首脑理事会会议。他表示，哈萨克斯坦与上合组织成员国跨境支付中本国货币的占比已接近百分之七十；哈方提议就“一带一路”倡议与地区现有和规划中的运输走廊对接建立系统性对话。会议签署了包括上合组织国际多式联运货运数字平台构想在内的一批文件。

据哈萨克国际通讯社和Zakon.kz十月二十七日报道，关于批准哈中两国政府《关于保障霍尔果斯国际边境合作中心安全与法律秩序的协定》的法律草案已在哈萨克斯坦“开放法规”门户公布，征求意见至十一月十八日。哈萨克斯坦政府第七九三号决议所附协定文本显示，两国主管机关将在合作中心内协作预防、发现、制止和调查违法行为，并可就公共秩序、交通管理和基础设施维护开展磋商。

欧亚经济联盟将对一批服装、截止阀门、大功率电动机和特种相机临时上调进口关税，执行到2027年9月30日。据欧亚经济委员会理事会决定全文，服装类改按货值15%征收，并设每公斤1.5至2.25欧元的最低税额，按两种算法中较高的一种缴纳；阀门、电机和相机适用5%的临时税率。对向哈萨克斯坦出口这几类商品的中国企业，报关成本会直接变化。

Энергетика министрлігі 19 қазанда мұнай битумын (коды 2713 20 000 0) ЕАЭО-ның кедендік аумағынан тыс жерлерге әкетуге салынған тыйымнан алып тастайтын бұйрық жобасын 4 қарашаға дейін талқылауға шығарды. Қолданыстағы № 175-н/қ бұйрық мұндай экспортқа 2026 жылғы 1 шілде – 31 желтоқсан аралығында тыйым салады, одақ елдеріне жөнелтуге рұқсат бар. Министрлік маусымдық сұранысты, бос қуатты және МӨЗ жүктемесін алға тартады. Төрт зауыттың қуаты жылына 1,6 млн тонна, сұраныс 1,1 млн тонна шамасында. ҚМГ мен CITIC-тің 50/50 Caspi Bitum зауытының битум қуаты – 750 мың тонна.

Мемлекеттік кірістер комитетінің дерегінше, Pinduoduo салықтық әкімшілендіру нәтижесінде бюджетке 6,8 млрд теңге (15,1 млн доллар) аударды. Claude әзірлеушісі Anthropic камералдық бақылау хабарламаларын орындап, өткен кезеңдер үшін 1,2 млрд теңге (2,6 млн доллар) төледі. Ұлыбританияда тіркелген Farfetch операторы хабарламаны орындамағандықтан, платформаға Қазақстанда қолжетімділік шектелді.

13 қазанда вице-премьер, ҰЭМ басшысы Серік Жұманғарин Салық кодексіндегі режимдерді бөлу сақталатынын айтты: B2B жалпы тәртіпте, B2C арнаулы режимдерде. Оңайлатылған декларациядағы жеткізушілерден сатып алу шығыстарын шегерімге жатқызуға тыйым (286-бап, 16-тармақша) алынбайды: кодекс кемінде бір жарым жыл жұмыс істеуі керек. Тоғыз айда салық түсімі 19,3 трлн теңге болды (+18,2%), ҚҚС 37,3%-ға өсті. Министрдің айтуынша, реформа 3 трлн теңге берді, жыл соңына дейін кемінде 3,6 трлн күтіледі, ҚҚС төлейтін заңды тұлғалар 37 мыңға көбейді. «Атамекеннің» B2B-ға 8% ұсынысы кейінге қалды.

ҚХР Сауда және Ғылым министрліктері 16 қазанда экспорт каталогына 40 технологияны қосуды ұсынды: ЖИ – 23, күн энергетикасы – 12, биомедицина – 5; 14-іне тыйым, 26-сына лицензия. Ұсыныстар 15 қарашаға дейін. Экспорт алдындағы тіркеу қазірдің өзінде күшінде, аяқталмаған мәмілелер де қамтылады. Өнім реттелмейді, API мен SaaS модель экспорты саналмайды, шетелде жергілікті орналастыру саналады; күн желілерін жеткізуге лицензия керек. Бүкіләлемдік ЖИ ынтымақтастығы ұйымының негізін қалаушы Қазақстанға жеңілдік уәде етілді, ережелері жарияланбаған.

16 қазанда ДБ мен ХВҚ-ның Жыл сайынғы кездесулері аясында Қазақстан Дүниежүзілік банк тобының Metals and Minerals Compact бастамасына қосылды, Үкіметтің дерегінше, Орталық Азияда бірінші болып. 2026–2030 жылдарға арналған компакт 2031 жылға дейін тау-кен металлургия саласына 20 млрд долларға дейін инвестиция тартуды көздейді; банк қаржыландыру, кеңес және кепілдік береді. Құжатта 2029 жылға қарай барлауға шаршы шақырымына 90 доллар, 2030 жылы жылына 1,2 млн тонна мыс, Жер қойнауы туралы кодекске ықтимал түзетулер бар. Компакт заңды міндетті емес; нәтижелер шеңбері алты айда дайындалады.

13 қазандағы үкімет отырысында тоғыз айдың қорытындысы қаралып, Премьер-министр Олжас Бектенов бірқатар тапсырма берді. СІМ мен Ұлттық экономика министрлігі он күнде «инвестицияға тапсырыс» тетігін түбегейлі жаңарту жоспарын дайындауы тиіс. Көлік және Қаржы министрліктеріне жүктің шекарадан өту уақытын қысқарту, әкімшілік кедергілерді жою және бірыңғай цифрлық ілеспе құжаттарды енгізу жүктелді. Бұл — нормативтік акт емес, тапсырма.

Қаржы министрі Мади Тәкиев 14 қазанда 2027 жылғы бюджет тапшылығы шамамен 4,6 трлн теңге болатынын, ал сыртқы нарықтан 1,5–2 млрд доллар тартуға болатынын айтты; басты бағыт – Қытай. Жаңа панда-облигациялар және мүмкін долларлық еурооблигациялар қарастырылуда. 2026 жылы Қаржы министрлігі Қытайда жалпы 10 млрд юаньдық екі егеменді шығарылым жасады: мамырда 3,4 млрд юань (1,90%), қыркүйекте үш жылдық 5 млрд юань (1,82%) және бес жылдық 1,6 млрд юань (1,95%). Мемлекеттік қарыз – ЖІӨ-нің 20,9%-ы, шегі 32%. 2027 жылғы көлем мен мерзім әлі жарияланған жоқ.

Сауда және интеграция министрлігінің Ішкі сауда қағидаларына өзгерістер енгізетін № 235-НҚ бұйрығы 19–20 қазанда күшіне енеді. 1–4 санаттағы дүкендер отандық тауарлардың кемінде 30% үлесін әр кіші санат, әр санат және тұтас дүкен бойынша бөлек сақтап, оларды көз деңгейінде, сөренің орталық аймағында қоюы керек. Маркетплейстер дербестендірілмеген іздеуде «Қазақстанда жасалған» белгісі бар тауарларды алдыға шығаруға міндетті. Импорт тауарын жеткізетін қытай компаниялары үшін сөре мен іздеудегі бәсеке күшейеді, ал жергілікті өндірісі барлар артықшылық алуы мүмкін.

ҚХР Қаржы министрлігі мен салық басқармасының 12 қазандағы № 29 хабарландыруына сәйкес, 2027 жылғы 1 сәуірден жаңа энергиялы көліктерге экспорттық ҚҚС қайтарымы 13%-дан 9%-ға төмендейді. Мөлшерлеме Қытайдағы декларацияда көрсетілген экспорт күнімен анықталады, тұтыну салығы тәртібі өзгермейді. Тізімде дайын көліктің 67 коды бар, бөлшектер жоқ. Қазақстандағы әкелу төлемдеріне бұл әсер етпейді, бірақ дилерлер мен құрастыру жобалары 2027 жылғы сәуірден кейінгі жеткізілім шарттары мен тораптардың сыныптамасын алдын ала тексергені жөн.

Қытай капиталы бар шартты логистика компаниясының мысалында оның Қазақстанда қандай салықтар бойынша декларация тапсыратынын, есеп беру мен төлем мерзімдерін және 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданылатын № 214-VIII Салық кодексі бойынша негізгі тәуекелдерді талдаймыз: құрылым, тұрақты мекеме, ҚҚС, Қытайға төлемдерден ұсталатын салық, берешек. ҚҚС — 16%, тіркеу шегі — 10 000 АЕК (43,25 млн теңге), КТС — 20%. 2027 жылғы түзетулер әзірге жоба. Материал заңдық немесе салықтық кеңес емес.

ЕЭК алқасы 21 қыркүйекте № 124 шешім қабылдады: Қытайдан шыққан титан диоксидіне (пигменттер, ЕАЭО СЭҚ ТН коды 3206 11 000 0) қатысты демпингке қарсы шара 2027 жылғы 10 тамызды қоса алғанға дейін қолданылмайды. Шешім 3 қазанда күшіне енді; осы кезеңде одақ елдерінің кеден органдары өндірушіге қарай кедендік құнның 14,27–16,25%-ы мөлшеріндегі бажды алмайды. Пигментті Қытайдан сатып алатын қазақстандық бояу, пластмасса және қағаз өндірушілері ұтады. Шара жойылған жоқ, тек тоқтатылды: қайта тергеу жалғасып жатыр, ал Shandong Dawn Titanium баға міндеттемелері тізімінен алынып тасталды.

Қазақстанның Шанхайдағы Бас консулы Нұрлан Ақошқаров Шанхай қаласының мэрі Чжу Чжунминмен кездесті. Тараптар достық байланыстарды нығайтуға, Қазақстан өңірлері мен Шанхайды, сондай-ақ Цзянсу, Чжэцзян және Аньхой провинцияларын қамтитын Янцзы өзені дельтасы аймағы арасындағы өзара тиімді ынтымақтастықты кеңейтуге ниетті екенін білдірді.

Астанадағы «Aqmola Invest» алаңында Ақмола облысының әкімдігі, қазақстандық TauKen Group және Қытайдың Changzhou Chenwei International Trading (Chenwei Group) компаниясы үшжақты ынтымақтастық меморандумына қол қойып, қытайлық компаниялардың Қазақстандағы инвестициялық жобаларын ілгерілетуді көздеді. Ынтымақтастық 2026 жылғы маусымда қол қойылған құжаттарға негізделген және 8 бірлескен жобаны қамтиды.

Дүниежүзілік банк Қазақстанға технологиялық стартаптарды құруды, коммерцияландыруды және кеңейтуді қолдау үшін кредит бекітті; бұл өнімділікке негізделген өсу мен экономиканы әртараптандыруға ықпал етеді. Жобаны ҚР жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі Astana Hub және басқа әріптестермен бірге іске асырады.

ЕЭК 6 қазанда мұнай-газ ұңғымаларына арналған қытайлық жіксіз құбырларға демпингке қарсы бажды 2031 жылғы 5 қазанды қоса алғанға дейін ұзартты; мөлшерлеме кедендік құнның 12,23–31,00%-ы. 29 қыркүйекте алқа Neway Valve (Suzhou) компаниясының болат сыналы ысырмалар бойынша баға міндеттемелерін тоқтатты: 30 қазаннан бастап компанияның барлық өніміне 25,57% баж қолданылады. 8 қыркүйекте қытайлық тот баспайтын дәнекерленген құбырларға баж 2031 жылғы 7 қыркүйекке дейін ұзартылды. Қазақстан ЕАЭО мүшесі, шаралар республикаға әкелуге де қолданылады.