Ұлттық экономика министрлігі: Транскаспий көлік дәлізі бойынша инвестициялық қор құру көзделуде

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің мәліметінше, Орталық Азиядағы өңірлік экономикалық ынтымақтастық жөніндегі екінші Тянь-Шань форумы барысында Қазақстан Премьер-министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин ҚХР Қаржы министрі Лань Фоаньмен келіссөз жүргізді. Кездесуде Транскаспий халықаралық көлік бағытын (ТХКБ) қолдауға арналған арнайы бірлескен инвестициялық қорды құруға дайындық барысы талқыланды.

Бірлескен инвестициялық қорды құру алғышарттары мен мақсатты көлемі қандай?
Аталған қорды құру бастамасын қазақстандық тарап 2026 жылдың шілдесінде Шанхайда өткен екі ел басшыларының кездесуінде көтерген болатын. Қазіргі уақытта екі елдің тиісті мемлекеттік органдары қазақ-қытай тікелей инвестициялар қорын құруды белсенді пысықтап жатыр. Қордың бастапқы мақсатты көлемі 200 млн АҚШ долларына дейін деп белгіленген және кейіннен оның капиталын ұлғайту мүмкіндігі қарастырылған. Серік Жұманғарин жұмыстың бірыңғай қағидаттарын үйлестіру үшін екі елден жауапты қаржы институттарын мүмкіндігінше ертерек анықтауды ұсынды.

Қазақстан ұсынған қаржылық ынтымақтастық құрылымы қандай негізгі тетіктерді қамтиды?
Негіздемелік келісімдерден нақты жобаларды іске асыруға көшу үшін екі ел өзара бірін-бірі толықтыратын қаржылық ынтымақтастық жүйесін қалыптастыруда. Ол үш негізгі құралды қамтиды: Silk Road Finance Corporation қатысатын Kazakh Invest Fund, «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі мен Silk Road Fund қатысатын қазақ-қытай тікелей инвестициялар қоры, сондай-ақ «Бәйтерек» ҰБХ, Қазақстанның Даму банкі және Қытайдың мемлекеттік даму банкі, Қытайдың Эксимбанкі, Қытай банкі (Bank of China), Қытайдың Өндірістік-коммерциялық банкі (ICBC) және Sinosure сақтандыру корпорациясы қатысатын жобалық қарыз бен сақтандыру қаржыландыруы тетіктері.

Жобаларды «бірыңғай терезе» арқылы қаржыландыру моделі қалай қарастырылған?
Қазақстан тарапы жаңа мекемелер ашпай-ақ, қазақ-қытай жобалық қаржыландыруы мен сақтандыруды үйлестіретін «бірыңғай терезе» тетігін құруды ұсынды. Бұл тәсіл әрбір басым жоба үшін ұзақмерзімді қарыздарды, сақтандыру қорғанысын, міндеттемелерді қамтамасыз ету шараларын, сондай-ақ юаньмен қаржыландыруды және қажет болған жағдайда үлестік қатысуды біріктіретін жеке қаржылық топтама әзірлеуге бағытталған. Тараптар ірі инвестицияларды жүзеге асырудағы жүйелік кедергілерді жою мақсатында толық циклді алғашқы пилоттық жобаларды іріктеп алып, оларды сүйемелдеуді жоспарлап отыр. Сонымен бірге көлік және коммуналдық инфрақұрылым жобаларын Қытайдың Эксимбанкі арқылы қаржыландыруды кеңейту мәселесі егжей-тегжейлі қаралды.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұл арнайы қор негізінен қай бағыттарға салынады?
Қор қаражаты Транскаспий халықаралық көлік бағыты (Орта дәліз) бойындағы көлік-логистика, порт қоймалары және ілеспе инфрақұрылым нысандарының құрылысына бағытталады деп жоспарлануда.

Аталған құрылымға Қазақстан мен Қытай тарапынан қай негізгі қаржы институттары қатысады?
Қазақстан тарапынан «Бәйтерек» холдингі мен Қазақстанның Даму банкі қатысады. Қытай тарапынан Silk Road Fund (Жібек жолы қоры), Қытайдың мемлекеттік даму банкі, Қытайдың Эксимбанкі, Қытайдың Өндірістік-коммерциялық банкі (ICBC), Қытай банкі (Bank of China) және Sinosure тартылады.

Ұсынылып отырған жобалық қаржыландыру және сақтандыру тетігі қандай құралдарды қамтуы мүмкін?
Келіссөз бағдарламасына сәйкес, қаржыландыру топтамасы ұзақмерзімді несиелерді, несиелік сақтандыруды, үлестік инвестицияларды және қытай юаніндегі қаржылық қолдауды қамтиды.

Не себепті «бірыңғай терезе» құру ұсынылды?
Бұл жаңа әкімшілік құрылымдарды ашуға кететін шығындарды азайтып, даму институттары, коммерциялық банктер мен инвестициялық қорлардың мақұлдау үдерістерін тікелей ұштастыруға және ірі жобаларды іске асыруды жеделдетуге мүмкіндік береді.

Бұл жаңалық қытайлық кәсіпорындар үшін нені білдіреді?
Транскаспий дәлізі бойындағы көлік, теміржол, айлақ және коммуналдық инфрақұрылым құрылысына қатысатын қытайлық инженерлік және логистикалық кәсіпорындар ұсынылып отырған қаржыландыру мен сақтандыру тетігі аясында егемен қорлар, жеңілдетілген қарыздар және экспорттық сақтандыру құралдарымен өзара іс-қимыл мүмкіндігін талқылай алады.

Оқыңыз

• Салалар мен реттеу шаралары туралы көбірек жаңалықтар: Қазақстандағы инвестициялар мен жобалар жаңалықтары
• Жобалық компания ашу: Қазақстанда компания тіркеу қызметі

Дереккөздер

• Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі (gov.kz), 2 қараша: https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1322206?lang=ru