Қазақстанға келуге электрондық рұқсат: 1 қарашадан «Нұр жолы» бастаған бес өткізу пунктінде сынақ, 2027 жылғы 1 шілдеден міндетті, тегін, 72 сағат бұрын

Қазақстанға келуге электрондық рұқсаттың ресми кестесі бекітілді. Үкіметтің 2026 жылғы 10 қазандағы № 890 қаулысы иммигранттардың келу және болу қағидаларын жаңа редакцияда бекітті. Визасыз келетін шетелдіктер жүйеге төрт кезеңмен көшеді: 1 қарашадан Ақтау әуежайы мен төрт автомобиль өткізу пункті, 2027 жылғы 1 қаңтардан Астана мен Алматы әуежайлары, 1 наурыздан қалған барлық өткізу пункттері. 2027 жылғы 1 шілдеден бастап рұқсат міндетті болады, онсыз елге кіргізбеуі мүмкін. Рұқсат тегін, өтінішті сапардан кемінде 72 сағат бұрын беру керек.

Қаулы біз 12 қазанда жазған материалдағы ашық қалған сұрақтарға жауап берді. Ол кезде № 326-VIII заң электрондық рұқсат ұғымын «Халықтың көші-қоны туралы» заңға енгізген еді, ал мерзімдерді, елдер тізімін және төлем мөлшерін Үкімет бөлек айқындауы тиіс болатын (https://tumah.kz/news/kazakhstan-qazeta-eta-pilot-voluntary-law-326-viii-2026). Енді үшеуі де нормаға жазылды. Құжат алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі; Kazakhstan Today мәліметі бойынша, бұл – 24 қазан.

Кімге қатысты

Қағидалардың 6-тармағы үш топты атайды: 24-тармақтағы тізімге енген 57 мемлекеттің азаматтары (АҚШ, Германия, Жапония, Корея Республикасы, Сингапур және т.б., оларға 30 күнге дейін визасыз болуға рұқсат етілген), ЕАЭО елдерінің азаматтары және Қазақстанмен визасыз сапарлар туралы халықаралық шарт жасасқан елдердің азаматтары. Рұқсат елге кіру үшін де, транзит үшін де қажет.

Қытай мәтінде жеке аталмаған. ҚХР азаматтары Қазақстанға визалық талаптардан өзара босату туралы келісім бойынша келеді, яғни Қағидалардың әрпі бойынша үшінші топқа жатады. Бірақ 4-тармақта: егер ратификацияланған халықаралық шартта өзге қағидалар белгіленсе, шарттың қағидалары қолданылады делінген. 18 қазандағы жағдай бойынша Қытай азаматтарына арналған жеке түсіндірмені қазақстандық тарап та, ҚХР елшілігі де жарияламаған.

Төрт күн

2026 жылғы 1 қараша – Ақтау халықаралық әуежайы және «Урлютобе» (Павлодар облысы), «Аухатты» (Жамбыл облысы), «Атамекен» (Түркістан облысы), «Нұр жолы» (Жетісу облысы) автомобиль өткізу пункттері. «Нұр жолы» Қорғастың қарсы бетінде орналасқан, сондықтан Қытайдан құрлықпен келетін іссапаршылар тексеруге алғашқылардың бірі болып тап болады.
2027 жылғы 1 қаңтар – Астана мен Алматы халықаралық әуежайлары.
2027 жылғы 1 наурыз – қалған барлық өткізу пункттері.
Осы үш кезеңде рұқсаты жоқ адамды елге кіргізбеу қаралмаған: шекарашылар оны рәсімдеу керектігін түсіндіреді.
2027 жылғы 1 шілде – рұқсат міндетті, оның болмауы елге кіргізбеуге негіз болады.

Қалай рәсімделеді, қанша уақыт жарамды

Өтініш шетелдіктерге арналған цифрлық платформа арқылы жоспарланған келу күнінен кемінде 72 сағат бұрын беріледі, өтініш беруші сәйкестендіру немесе аутентификациядан өтеді. Рұқсатты ішкі істер органдары ұлттық қауіпсіздік органдарымен келісе отырып береді. Ол 180 күнтізбелік күн жарамды, бірақ болу мерзімін ұзартпайды: мерзім бұрынғы қағидамен есептеледі. Рәсімдеу ақысы – нөл теңге.

Төлқұжат бақылауында Шекара қызметі рұқсатты «Беркут» бірыңғай цифрлық жүйесі арқылы тексереді. Өтінішке қай төлқұжат көрсетілсе, шекарада да сол төлқұжат ұсынылуы тиіс. «Халықтың көші-қоны туралы» заңның 48-бабындағы негіздер бойынша рұқсат беруден бас тартылуы немесе рұқсат жойылуы мүмкін; болу мерзімі қысқартылса немесе әкімшілік жолмен шығарып жіберу туралы шешім қабылданса да, рұқсат күшін жояды. Хабарламалар сол платформа арқылы келеді.

Платформаның мекенжайы қаулыда көрсетілмеген. Сынақ кезеңінде QazETA қосымшасы қолданылған; түпкілікті сервис бөлек жарияланады.

Босатылатын 29 санат

7-тармақта растайтын құжаттары болған жағдайда рұқсат алудан босатылатын 29 санат көрсетілген. Бизнес үшін ең маңыздылары:
Қазақстанның қолданыстағы визасы, уақытша тұруға рұқсаты немесе тұруға ықтиярхаты бар адамдар;
16 жасқа толмағандар және 65 жастағы әрі одан асқан адамдар;
шекарадан өтпей, әуежайдың транзиттік аймағында қалатын жолаушылар;
халықаралық қатынаста жүк тасымалдайтын жүргізушілер (тіркемесімен қоса рұқсат етілген жалпы салмағы 6 тоннадан асатын немесе рұқсат етілген жүк көтерімділігі 3,5 тоннадан асатын көлік), халықаралық жолаушылар тасымалындағы 12-ден көп орыны бар автобус жүргізушілері, сондай-ақ транзитпен жүретін жүргізушілер;
әр рейске бекітілетін тізім бойынша пойыз, рефрижератор және локомотив бригадалары;
әуе кемелері мен теңіз, өзен кемелерінің экипаждары.

Демек, халықаралық рейстегі жүк көлігі жүргізушілеріне жаңа талап әсер етпейді, ал жүкпен бірге жүретін экспедиторлар мен келіссөзге келетін қызметкерлерге әсер етеді. Қолданыстағы жұмыс немесе іскерлік визасы бар қызметкерлер босатылады.

Компаниялар қазір не істей алады

1. 1 қарашадан кейін «Нұр жолы» арқылы өтетін қызметкерлер рәсімді алдын ала білгені жөн: сынақ кезеңінде елге кіргізбеу болмайды, бірақ рұқсат рәсімдеу керектігі ескертіледі.
2. 2027 жылғы 1 шілдеге дейін рұқсатты іссапар тәртібіне кемінде 72 сағаттық қормен енгізу және өтініштегі төлқұжаттың сапардағы төлқұжатпен сәйкестігін қадағалау.
3. Көлік компанияларына автопаркті 28-тармақшадағы салмақ шектерімен салыстырып, кім босатылатынын, кім босатылмайтынын анықтау.
4. Жаңа Қағидалар мен Қазақстан–Қытай келісімінің арақатынасы туралы ресми түсіндірмені Қазақстан ІІМ мен ҚХР елшілігінің хабарламаларынан қадағалау.

Материал № 890 қаулының мәтіні мен БАҚ жарияланымдары негізінде дайындалды. Қолдану тәртібін ресми құжаттар мен өткізу пункттері айқындайды.

Мұқаба – жасанды интеллект жасаған иллюстрация, жаңалық мазмұнымен тікелей байланысты емес.

Дереккөздер:
«Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесі (ҚР Үкіметінің 2026 жылғы 10 қазандағы № 890 қаулысы), https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2600000890
Zakon.kz (2026 жылғы 14 қазан), https://www.zakon.kz/pravo/6534935-elektronnoe-razreshenie-na-vezd-inostrantsev-kto-i-kak-dolzhen-oformlyat.html
Kazakhstan Today (2026 жылғы 14 қазан), https://www.kt.kz/eng/society/kazakhstan_to_require_electronic_travel_authorisation_1378002184.html