Жаңалықтар

Astana Hub технопаркі қазақ тіліндегі ең ірі отандық тіл моделі AlemLLM-ді жариялап, жұртшылыққа ашты. Стартаптар, жоғары оқу орындары, компаниялар мен халықаралық платформалар оны өнім әзірлеу, шешімдерді сынау және сервистерге біріктіру үшін тегін пайдалана алады; мемлекеттік органдар мен eGov сияқты цифрлық сервистерге қосу жоспарланып отыр.

Дүниежүзілік банк Қазақстанға технологиялық стартаптарды құруды, коммерцияландыруды және кеңейтуді қолдау үшін кредит бекітті; бұл өнімділікке негізделген өсу мен экономиканы әртараптандыруға ықпал етеді. Жобаны ҚР жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі Astana Hub және басқа әріптестермен бірге іске асырады.

Түпнұсқа мәтінге сәйкес, Akashi Астанада болашақтағы әлемдік деңгейдегі деректер орталығын ұсынды. Түпнұсқа мәтінде инвестиция көлемі, құрылыс мерзімі, әріптес ұйымдар және басқа да нақты мәліметтер келтірілмеген. Қазақстандағы цифрлық инфрақұрылым саласындағы компаниялар кейінгі ақпаратқа назар аудармақ болуы мүмкін.

3 қазанда Қазақстан премьер-министрі Бектенов «Жасанды интеллект және Digital Bridge 2026» форумына қатысып, марапаттарды табыстады. Форум барысында тараптар 60-тан астам жаңа келісімге қол қойды. Премьер-министр Қазақстан цифрлық инфрақұрылымды дамытып жатқанын, «Деректер орталығы алқабы» жобасының энергетикалық әлеуеті 1 гигаватқа дейін жететінін айтты. Ол әлемдік технологиялық компаниялармен ынтымақтасуға дайын екенін білдірді.

1–3 қазан аралығында Астанада өткен AI & Digital Bridge 2026 форумында үкімет, компаниялар және жоғары оқу орындары есептеу қуаты инфрақұрылымы, цифрлық қаржы, цифрлық активтер, кадрларды даярлау және халықаралық ынтымақтастыққа қатысты бірнеше келісімге қол қойды, MultiBank Group 30–40 млн АҚШ долларын инвестициялауды жоспарлап отыр.

AI & Digital Bridge 2026 форумында үш құжатқа қол қойылды. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде үш R&D орталығы құрылады: жасанды интеллектті қолдану, балама және жаңартылатын энергия, цифрлық деректерді сақтау. Энергетика саласындағы жобаларды Қазақстан Энергетика министрлігі үйлестіреді.

Қазақстан балама және жаңартылатын энергия, жасанды интеллект және цифрлық деректерді сақтау салаларында бірлескен ғылыми-зерттеу орталықтарын құруды жоспарлап отыр. Серіктестер — Қытайдан. Құжаттар AI & Digital Bridge 2026 форумында қол қойылды; үйлестіруді Энергетика министрлігі жүргізеді.

ЕЭК 6 қазанда мұнай-газ ұңғымаларына арналған қытайлық жіксіз құбырларға демпингке қарсы бажды 2031 жылғы 5 қазанды қоса алғанға дейін ұзартты; мөлшерлеме кедендік құнның 12,23–31,00%-ы. 29 қыркүйекте алқа Neway Valve (Suzhou) компаниясының болат сыналы ысырмалар бойынша баға міндеттемелерін тоқтатты: 30 қазаннан бастап компанияның барлық өніміне 25,57% баж қолданылады. 8 қыркүйекте қытайлық тот баспайтын дәнекерленген құбырларға баж 2031 жылғы 7 қыркүйекке дейін ұзартылды. Қазақстан ЕАЭО мүшесі, шаралар республикаға әкелуге де қолданылады.

Ақмола облысының прокуратурасы 24 қыркүйекте қытайлық Dalian Hesheng Holdings компаниясының бас директорына инвесторлық виза екі рет берілмегенін, прокуратура уәкілетті органдармен жұмыс жүргізгеннен кейін виза рәсімделгенін хабарлады. Компания «Азия Алтын Дән» ЖШС-мен бірге Аршалы ауданындағы Aqmola индустриялық аймағында бидайды терең өңдейтін кешен салып жатыр: үш кезең, жалпы өңдеу қуаты 3 млн тонна, бірінші кезеңде жылына 1 млн тонна бидай өңделеді. Инвестиция көлемі бойынша екі ресми дерек бар: 300 млрд теңге (Үкімет, сәуір) және 385 млрд теңге (прокуратура, қыркүйек).

25 қыркүйекте «Қазақстан — Қытай» инвестициялық форумында Алматы қаласының әкімдігі мен Guotai Junan Securities (Hong Kong) Limited HKEX-те dim sum облигацияларын шығаруды ұйымдастыру жөнінде меморандумға қол қойды. KAZAKH INVEST мәліметінше, шығарылым «Алматы» ӘКК АҚ мүддесінде ұйымдастырылады. Көлемі, мерзімі мен мөлшерлемесі жарияланбады, әзірге бұл ниет құжаты. Тамыз–қыркүйекте dim sum облигацияларын ҚазМұнайГаз (3,5 млрд юань) және Қазақстанның Даму Банкі (3,7 млрд юань) орналастырды, ҚДБ мәмілесін ұйымдастырушылардың бірі — Guotai Junan International.

Amazon-ның Rufus ЖИ-көмекшісін 2025 жылы шамамен 300 млн адам пайдаланып, ол 12 млрд долларға жуық қосымша жылдық сатылым әкелді; 2026 жылғы шілдеде Kaspi.kz Алматыда қазақ және орыс тілдерін қолдайтын Kasper көмекшісін іске қосты. Rufus жобасының бұрынғы мүшесінің сөзі негізінде мақала ЖИ-кеңесшілер туралы жеті тезисті талдап, Қазақстандағы қытайлық сатушыларға бес кеңес береді: карточкаларды орыс және қазақ тілдерінде қайта жазу, пікірлер мен қайтаруды басқару, платформа құралдарын игеру, ЖИ-ді кішіден бастап енгізу және бір кіру нүктесіне тәуелді болмау.

Қазатомөнеркәсіп акционерлердің кезектен тыс жалпы жиналысын сырттай өткізуде. Күн тәртібінде State Power Investment Corporation (SPIC) құрамындағы SNURDC компаниясына табиғи уран концентраттарын (U3O8) сатудың спот-мерзімді шарты бар, жеткізу орны — Қытайдағы Алашанькоу теміржол станциясы. Бюллетеньдер қабылдау 6 қазанда сағат 18:00-де аяқталды, дауыстар 7 қазанда Астана уақытымен 18:00-ге дейін есептеледі. Баға, көлем және жеткізу мерзімі жарияланбайды. Күн тәртібінде Uranium One-мен шарт пен директорлар кеңесі де бар. Тамызда акционерлер CNUC-пен шартқа №1 келісім-хатты мақұлдаған.

2026 жылғы маусымда Астанада Орталық Азиядағы Цзянсу провинциясының орталығы ашылды. Ол Қазақстан мен өңір нарығына шығатын қытай компанияларына арналған бірыңғай сервистік алаң: консалтинг, көрмелер, «Жібек жолы» электрондық саудасын қолдау. Операторы — провинцияның мемлекеттік компаниясы Suhao Holding. Сонымен бірге провинцияның коммерция департаменті мен Suhao бірлесіп құрған Цзянсудың Қазақстандағы сауда-экономикалық өкілдігі ашылды. Оператордың мәліметінше, салтанатты рәсім 11 маусымда өтті.

Энергетика министрлігі 6 қазанда көмірхимиядағы үш ірі жоба және саланың 2026–2031 жылдарға арналған жол картасының жобасы туралы хабарлады. Негізгісі — Қарағанды облысы Дубовка кентіндегі металлургиялық кокс зауыты: қытайлық инвестормен келісім жасалған. Компания — «Kazakhstan Success Coking Energy» ЖШС, жеке инвестиция 63,5 млрд теңге, 2029 жылы 500 мың тоннамен іске қосылып, 2031 жылдың соңына қарай шамамен 1 млн тоннаға жетеді. Тағы екі жоба — көмірден жылына 100 мың тоннадан дизель отыны. Жол картасы әлі бекітілмеген.

1 қазанда Шицзячжуан халықаралық құрлық портынан «Шицзячжуан — Тачэн — Орталық Азия» теміржол-автомобиль пойызының алғашқы тұрақты рейсі шықты: 110 контейнер автобөлшек Тачэн арқылы Алматы мен Қазақстанның басқа қалаларына жөнелтіледі. Қытай компаниялары үшін тұрақты кесте жеткізілімді жоспарлауды жеңілдетеді.

ҚазМұнайГаз (ҚМГ) 30 қыркүйекте Атырау облысындағы «Силлено» полиэтилен зауыты құрылысының жалпы ілгерілеуі 39%-дан асқанын, жұмыстар бекітілген кесте бойынша жүріп жатқанын хабарлады. Алаңда 5 000-нан астам адам және 500-ден астам арнайы техника бар. Жобалық қуаты — жылына 1,25 млн тонна полиэтилен, шикізаты — Теңіз газынан бөлінетін этан, іске қосу 2029 жылға жоспарланған. Sinopec жобаның 30%-на иелік етеді, ал оның екі инжиниринг компаниясы этан пиролизі қондырғысы мен полимерлеу және жалпы зауыттық нысандар бойынша EPC-келісімшарттарға қатысады.

ҚХР Сауда министрлігі 29 қыркүйекте 2027 жылға автокөлік экспортына лицензия өтінімдері туралы № 404 хабарлама шығарды. Өткен жылдан айырмашылығы — өндірушілер шетелдегі сервистік пункттерді шарттармен, жергілікті рұқсаттармен және жөндеу мүмкіндігі туралы деректермен растауы керек; бірінші санат үшін кемінде 50 пункт. Комплаенс құжаты мен нақты баға да қажет. Жүйе 30 қыркүйекте ашылды, жергілікті органдар 28 қазанға дейін тексереді. Қазақстандық дилерлер мен СТО құжат жинауға қатысады.

Астанада өткен AI & Digital Bridge 2026 (1–3 қазан) аясында қытайлық iFLYTEK компаниясы мен Назарбаев Университетінің Ақылды жүйелер және жасанды интеллект институты (ISSAI) меморандумға қол қойды. Екі тараптың ресми ақпаратына сәйкес, ынтымақтастық қазақ тіліндегі және көптілді ЖИ, сөйлеу технологиялары, үлкен тілдік модельдер мен агенттер, бірлескен зерттеулер мен кадр даярлауды қамтиды. iFLYTEK өкілдері 3 қыркүйекте ISSAI-ға келген, ал шілдеде компания Ташкентте Орталық Азия кеңсесін ашқан. Сома, жобалар мен мерзімдер жарияланбаған.

БАҚ мәліметінше, Астанадағы Akashi Data Center жалпы қуаты 100 МВт төрт модульді салып жатыр, инвестиция көлемі — шамамен 354 млн доллар, серіктестерінің бірі — China Mobile. Павлодар облысындағы Data Center Valley жобасының 50 МВт бірінші кезегі 2027 жылғы маусымға жоспарланған, ұзақ мерзімде қуаты 1 ГВт-қа дейін жетуі мүмкін. Қытайдың бұлттық, телеком және жасанды интеллект компаниялары үшін бұл Қазақстандағы жаңа мүмкіндіктер.

25 қыркүйекте Алматыдағы қазақстан-қытай инвестфорумында ҚДБ мен CCB Astana 2 млрд юаньға дейінгі (шамамен 300 млн доллар) несие желісінің алдын ала шарттары туралы келісімге қол қойды. Қаражатты энергетикаға, өнеркәсіпке және көлік инфрақұрылымына, соның ішінде қазақстан-қытай бірлескен жобаларына бағыттау жоспарланған. ҚДБ мәліметінше, түпкілікті сома, мөлшерлеме және мерзім талқылануда, қаражат жобалар мақұлданған сайын бөлінеді. Қыркүйектің басында ҚДБ 3,7 млрд юаньдық dim sum облигацияларын орналастырған.